U ovom članku biće reči o evidenciji poslovnih promena s aspekta naplate javnih prihoda i primanja budžeta, kao i o plaćanjima iz budžeta. Izvod sa evidencionog računa služi upravo za proknjižavanje poslovnih promena i u Glavnoj knjizi korisnika sredstava u vezi sa nastalim prihodima i primanjima, kao i rashodima i izdacima. Stanje evidencionog računa na kraju poslovne godine mora da bude zatvoreno i saldo mu je nula.
[pdfjs-viewer url=“https%3A%2F%2Fwww.poslovnisavetnik.net%2Fwp-content%2Fuploads%2F2019%2F04%2FPS28-75.pdf“ viewer_width=100% viewer_height=1360px fullscreen=true download=true print=true]
APRIL 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 75
BUDŽETSKI KORISNICI
Uvod
Kada je reč o pravnim licima koja imaju otvo-
rene evidencione račune, radi se zapravo o ko-
risnicima budžetskih sredstava i korisnicima
sredstava organizacija obaveznog socijalnog
osiguranja (u daljem tekstu: obveznik vođenja
poslovnih knjiga).
Najznačajniji propisi kojima je uređena ova
materija su:
● Zakon o budžetskom sistemu („Sl. glasnik RS”,
br. 54/2009… 95/2018 – u daljem tekstu: Zakon);
● Uredba o budžetskom računovodstvu („Sl. gla-
snik RS”, br. 125/2003 i 12/2006 – u daljem tekstu:
Uredba);
● Pravilnik o načinu pripreme, sastavljanja i
podnošenja finansijskih izveštaja korisnika
budžetskih sredstava, korisnika sredstava or-
ganizacija za obavezno socijalno osiguranje i
budžetskih fondova („Sl. glasnik RS”, br. 18/2015
i 104/2018 – u daljem tekstu: Pravilnik o finan-
sijskim izveštajima);
● Pravilnik o uslovima i načinu vođenja raču-
na za uplatu javnih prihoda i raspored sredsta-
va sa tih računa („Sl. glasnik RS”, br. 16/2016…
104/2018 – u daljem tekstu: Pravilnik o uplati
javnih prihoda);
● Pravilnik o sistemu izvršenja budžeta Re-
publike Srbije („Sl. glasnik RS”, br. 83/2010…
110/2017 – u daljem tekstu: Pravilnik o izvršenju
budžeta);
● Pravilnik o načinu utvrđivanja i evidenti-
ranja korisnika javnih sredstava i o uslovima
i načinu za otvaranje i ukidanje podračuna kon-
solidovanog računa kod Uprave za trezor („Sl.
glasnik RS”, br. 99/2018 – u daljem tekstu: Pra-
vilnik o evidenciji korisnika javnih sredsta-
va);
● Pravilnik o planu podračuna konsolido-
vanog računa trezora („Sl. glasnik RS”, br.
42/2010 i 24/2016 – u daljem tekstu: Pravilnik o
planu podračuna).
S obzirom na činjenicu da, shodno Zakonu,
postoji konsolidovani račun trezora Repu-
blike Srbije i konsolidovani račun trezora
lokalne vlasti, koji se vode u Upravi za tre-
zor, potrebno je imati u vidu i propise koji
regulišu naplatu javnih prihoda i primanja,
kao i plaćanja iz budžeta na nivou lokalne vla-
sti. Po pravilu, pomenuta materija reguliše
se aktima kao što su pravilnici o budžetskom
računovodstvu i uputstva koja donose nadle-
žni organi za finansije na lokalnom nivou.
Svaki od pomenutih akata na lokalnom nivou
ima svoje specifičnosti, što zavisi od broja
direktnih i indirektnih korisnika budžetskih
sredstava i složenosti organizacije njihovog
poslovanja.
Mr Jovan Čanak
Komentar priliva i odliva
novčanih sredstava putem
evidencionih računa
otvorenih u Upravi za trezor i
računovodstveni aspekt
U ovom članku biće reči o evidenciji poslovnih promena s aspekta napla-
te javnih prihoda i primanja budžeta, kao i o plaćanjima iz budžeta. Izvod sa
evidencionog računa služi upravo za proknjižavanje poslovnih promena i u
Glavnoj knjizi korisnika sredstava u vezi sa nastalim prihodima i primanji-
ma, kao i rashodima i izdacima. Stanje evidencionog računa na kraju poslovne
godine mora da bude zatvoreno i saldo mu je nula.
76 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
BUDŽETSKI KORISNICI
ëOvu materiju potrebno je prokomenta-
risati zato što se prilikom otvaranja
podračuna ili evidencionih računa u okviru
konsolidovanog računa trezora pojavljuju di-
leme ili čak različita organizaciona rešenja
u praksi u pogledu toga šta bi trebalo da se
evidentira u Glavnoj knjizi, a šta u pomoćnim
knjigama subjekata u vezi sa naplatom priho-
da i primanja, odnosno plaćanja iz budžeta. U
svakom slučaju treba poći od činjenice da sve
poslovne promene treba i moraju da se evi-
dentiraju u Glavnoj knjizi obveznika vođenja
poslovnih knjiga.
Na primer, šta znači u Glavnoj knjizi prika-
zati potraživanja od kupaca ili obaveze prema
dobavljačima ako se, s druge strane, ne bi imala
u vidu i analitička evidencija naplate javnih
prihoda i primanja i plaćanja obaveza iz budžeta.
Osvrt na najznačajnije odredbe
propisa o konsolidovanom računu
trezora i evidencionom računu s
aspekta knjiženja poslovnih promena
u vezi sa prilivima i odlivima
novčanih sredstava
U cilju racionalnog i ekonomičnog raspo-
laganja novčanim sredstvima koja se slivaju u
budžet, kao i plaćanja obaveza koja čine odliv
sredstava iz budžeta, ustanovljeno je, kao najop-
timalnije zakonsko rešenje, da se uspostavi kon-
solidovani račun trezora. Ovakvo opredeljenje
predstavlja rešenje prema kome se sva novčana
sredstva u vezi sa naplatom javnih prihoda i
primanja slivaju na jedan račun, dok se s druge
strane sva plaćanja obaveza za rashode i izdatke
iz budžeta vrše sa podračuna otvorenog u okviru
konsolidovanog (jedinstvenog) računa trezora.
U tom smislu u nastavku će uslediti komentar
najznačajnijih odredaba iz zakonskih propisa
navedenih u uvodu, uz ukazivanje na to da li su
neke od njih u suprotnosti sa odredbama propisa
o budžetskom računovodstvu.
Zakon o budžetskom sistemu
U skladu sa članom 2. tačka 40) Zakona, konso-
lidovani račun trezora Republike Srbije pred-
stavlja objedinjeni račun dinarskih i deviznih
sredstava korisnika sredstava budžeta Republi-
ke Srbije, korisnika sredstava organizacija za
obavezno socijalno osiguranje i drugih kori-
snika javnih sredstava koji su uključeni u konso-
lidovani račun trezora Republike Srbije, koji
se otvara Republici Srbiji i vodi u Upravi za
trezor.
Prema tački 41. istog člana Zakona, konsoli-
dovani račun trezora lokalne vlasti predsta-
vlja objedinjeni račun dinarskih i deviznih
sredstava pripadajućih korisnika budžeta lokal-
ne vlasti i drugih korisnika javnih sredstava
koji su uključeni u konsolidovani račun trezora
lokalne vlasti, koji se otvara lokalnoj vlasti i
vodi u Upravi za trezor.
Shodno tački 49. istog člana Zakona, podra-
čun predstavlja evidencioni račun korisnika
budžetskih sredstava i korisnika sredstava
organizacija za obavezno socijalno osiguranje,
odnosno transakcioni račun drugih korisni-
ka javnih sredstava, i to dinarskih i deviznih
sredstava, koji se otvara u okviru pripadajućeg
konsolidovanog računa trezora i vodi u Upravi
za trezor.
Dakle, vidljivo je da postoji razlika izme-
đu podračuna i evidencionog računa. Preko
podračuna se vrši promet sredstava i izvr-
šavaju platne transakcije, a otvara se u okviru
pripadajućeg konsolidovanog računa trezora.
Konsolidovani račun je zajednički i jedin-
stveni račun u okviru kojeg su otvoreni podra-
čuni preko kojih se obavlja promet novčanih
sredstava (uplata i isplata) za sve korisnike
javnih sredstava koji su uključeni u konsolido-
vani račun trezora otvoren u Upravi za trezor.
Evidencioni račun je račun koji se odnosi
na evidenciju svih uplata i isplata korisnika
budžetskih sredstava, koji se otvara u okviru pri-
padajućeg konsolidovanog računa trezora i vodi
u Upravi za trezor. Putem evidencionog računa
ne vrše se platne transakcije jer je on isključi-
vo evidencionog karaktera, kako mu i sam naziv
kaže. To znači da se sve uplate i isplate koje su
se vršile preko konsolidovanog računa trezo-
ra evidentiraju i preko evidencionih računa
za svakog obveznika vođenja poslovnih knjiga.
Koji podaci treba da se unesu u dokumentaciju na
osnovu koje se vrši uplata javnih prihoda i pri-
manja budžeta, kao i podaci u vezi sa plaćanjem
obaveza iz budžeta, regulisano je podzakonskim
aktima ovog zakona (Pravilnik o uplati javnih
prihoda i Pravilnik o izvršenju budžeta).
APRIL 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 77
BUDŽETSKI KORISNICI
Naplata prihoda i primanja budžeta propisana
je odredbom člana 49. Zakona. Prihodi i prima-
nja iz budžeta Republike Srbije i budžeta lokalne
vlasti prikupljaju se i naplaćuju u skladu sa Za-
konom i drugim propisima, nezavisno od iznosa
utvrđenih u budžetu za pojedine vrste prihoda i
primanja. Javni prihodi i primanja uplaćuju se
preko uplatnih računa javnih prihoda koje po-
sebnim aktom propisuje ministar finansija.
Taj podzakonski akt je Pravilnik o uplati jav-
nih prihoda. Direktni i indirektni korisni-
ci budžetskih sredstava obavezni su da na dan
realizacije obezbede potpuno i pravovremeno
uplaćivanje prihoda i primanja budžeta iz okvira
svoje nadležnosti na propisani račun odgovara-
jućeg konsolidovanog računa trezora, za potrebe
raspoređivanja u budžetu, u skladu sa Zakonom.
Odredbe člana 58. Zakona odnose se na plaća-
nje iz budžeta. Prema 1. stavu ovog člana, rashod i
izdatak iz budžeta zasniva se na računovodstve-
noj dokumentaciji. Ova odredba je vrlo bitna
u otklanjanju dileme ko treba da vodi pomoćne
knjige dobavljača. Ako navedenu knjigu treba da
vode obveznici vođenja poslovnih knjiga koji
imaju otvoren evidencioni račun u Upravi za
trezor, onda je sasvim logično i da analitička
evidencija izvršenih plaćanja takođe treba da
se vodi kod obveznika vođenja poslovnih knjiga,
nezavisno od toga što se plaćanja vrše preko
podračuna otvorenog u okviru konsolidovanog
računa trezora. Dakle, na evidencionom raču-
nu svakog pojedinačnog korisnika budžetskih
sredstava i korisnika sredstava organizacija
za obavezno socijalno osiguranje treba da bude
vidljiva struktura svih izvršenih plaćanja, u
skladu sa metodologijom propisanom Pravil-
nikom o izvršenju budžeta i Uputstvom o radu
trezora na lokalnom nivou. To znači da Uprava
za trezor u kojoj je otvoren evidencioni račun
treba da obezbedi i dostavi svakom korisniku
koji ima otvoren evidencioni račun tabelarni
pregled – analitičku evidenciju svih izvrše-
nih plaćanja iz budžeta. Na taj način stvoren je
preduslov da svaki korisnik koji ima otvoren
evidencioni račun u svom računovodstvu može
da proknjiži promene izvršenih plaćanja i na
osnovu ovog knjiženja da ima prave podatke u
Glavnoj knjizi o stanju dobavljača čije obaveze
još nisu izmirene.
Prema stavu 2. člana 58. Zakona, pravni osnov
u skladu sa Zakonom i iznos preuzetih obaveza,
koji proističe iz izvorne računovodstvene do-
kumentacije, moraju biti sačinjeni i potvrđeni
u pisanoj formi pre plaćanja obaveze.
Na osnovu stava 3. istog člana Zakona, mini-
star finansija bliže uređuje način nastanka
obaveze, izveštavanje o preuzetim obavezama
i način plaćanja koji se vrši iz republičkog,
odnosno budžeta lokalne vlasti. Ministar je,
shodno iznetom, doneo Pravilnik o izvršenju
budžeta, odnosno nadležni organi za finansije
na lokalnom nivou doneli su takođe odgovara-
juća uputstva.
U skladu sa stavom 4. ovog člana Zakona, pla-
ćanje iz budžeta neće biti izvršeno ukoliko nisu
poštovane procedure iz člana 56. st. 3. Zakona,
što znači da su korisnici budžetskih sredstava
dužni da obaveste Upravu za trezor, odnosno
trezor lokalne vlasti:
● o nameri preuzimanja obaveze,
● nakon potpisivanja ugovora ili drugog prav-
nog akta kojim se preuzima obaveza o preuzima-
nju obaveze i predviđenim uslovima i rokovima
plaćanja,
● o svakoj promeni koja se tiče iznosa, rokova
i uslova plaćanja navedenih u prethodnoj tački,
● podnesu zahtev za plaćanje u roku propisanom
aktom ministra iz člana 58. Zakona (Pravilnik
o izvršenju budžeta).
Odredbe stavova od 1. do 3. ovog člana shod-
no se primenjuju na obaveze korisnika sredstava
organizacija za obavezno socijalno osiguranje.
Prema poslednjem stavu ovog člana, plaćanja
sa konsolidovanog računa trezora za realiza-
ciju obaveza drugih korisnika javnih sredstava
koji su uključeni u sistem konsolidovanog raču-
na trezora neće se vršiti ukoliko ovi korisni-
ci nisu dobili saglasnost za finansijski plan
na način propisan Zakonom, odnosno aktom Skup-
štine lokalne vlasti i ukoliko taj plan nisu do-
stavili Upravi za trezor.
Shodno članu 96. Zakona propisana su ovla-
šćenja ministra finansija u vezi sa uslovima
i načinom otvaranja i ukidanja podračuna kon-
solidovanog računa trezora, planom tih podra-
čuna, načinom i postupkom vršenja unutrašnje
kontrole, kao i drugim pitanjima od značaja za
funkcionisanje trezora.
Uredba o budžetskom računovodstvu
U traženju odgovora na pitanje da li je ili nije
potrebno da se u Glavnoj knjizi vode poslovne
78 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
BUDŽETSKI KORISNICI
promene u kontekstu priliva i odliva novčanih
sredstava koji su evidentirani kod obveznika
vođenja poslovnih knjiga koji ima otvoren evi-
dencioni račun, polazi se od odredbi članova
od 9 do 15 iz Uredbe, koje uređuju poslovne knjige
i vrste tih knjiga.
Članom 9. Uredbe reguliše se da poslovne
knjige predstavljaju sveobuhvatne evidencije
o finansijskim transakcijama korisnika bu-
džetskih sredstava i organizacija obaveznog so-
cijalnog osiguranja, kao i korisnika sredstava
Republičkog fonda za zdravstveno osiguranje,
uključujući stanje i promene na imovini, potra-
živanjima, obavezama, izvorima finansiranja,
rashodima, izdacima, prihodima i primanjima.
Smatramo da upravo ova odredba otklanja dile-
mu da li u Glavnoj knjizi direktnih i indirekt-
nih korisnika budžetskih sredstava i korisnika
sredstava OOSO-a treba da se evidentiraju pri-
livi i odlivi novčanih sredstava koji se preko
evidencionog računa prikazuju pojedinačno za
svakog od njih.
Dosledna primena ove odredbe znači da je
potrebno da se i u Glavnoj knjizi obveznika vo-
đenja poslovnih knjiga evidentiraju prilivi
i odlivi novčanih sredstava preko evidenci-
onog računa, koji se na osnovu dnevnog izvoda
evidencionog računa dostavljaju svakom kori-
sniku. Svako drugo rešenje koje bi upućivalo
na to da ne mora da se vodi posebna evidencija
o prilivima i odlivima novčanih sredstava
koji su prikazani u tabelarnom pregledu (li-
stingu) evidencionog računa bilo bi pogre-
šno jer ne bi predstavljalo sveobuhvatnu
evidenciju svih poslovnih promena, pa tako i
finansijskih transakcija koje su u vezi sa pri-
livom i odlivom novčanih sredstava.
Prema članu 10. Uredbe propisane su vrste po-
slovnih knjiga: Dnevnik, Glavna knjiga i pomoćne
knjige i evidencije. Sistem Glavne knjige čine:
Glavna knjiga trezora, Glavna knjiga direktnih i
indirektnih korisnika i Glavna knjiga organiza-
cija obaveznog socijalnog osiguranja.
U skladu sa članom 11. Uredbe, Glavnu knji-
gu trezora za budžet Republike Srbije i budžete
autonomije i lokalne samouprave vodi repu-
blički organ nadležan za poslove finansija,
odnosno lokalni organ uprave nadležan za fi-
nansije.
Glavna knjiga trezora sadrži računovodstve-
ne evidencije za svakog direktnog i indirekt-
nog korisnika, kao i za organizacije obaveznog
socijalnog osiguranja.
Glavna knjiga trezora predstavlja osnovu za
pripremanje konsolidovanih finansijskih iz-
veštaja.
Shodno članu 12. Uredbe, direktni i indi-
rektni korisnici koji svoje finansijsko poslo-
vanje obavljaju preko sopstvenih računa vode
Glavnu knjigu.
Podaci iz glavnih knjiga direktnih i in-
direktnih korisnika sintetizuju se i knjiže u
Glavnoj knjizi trezora na osnovu periodičnih
obračuna i završnih računa.
Direktni i indirektni korisnici budžetskih
sredstava koji svoje finansijsko poslovanje ne
obavljaju preko sopstvenog računa, vode samo
pomoćne knjige i evidencije čije su vrste pro-
pisane članom 14. Uredbe. Smatramo da pomenu-
ti stav iz čl. 12. Uredbe nije u praksi zaživeo,
kao i da je u suprotnosti sa članom 9. Uredbe,
prema kom poslovne knjige treba da predsta-
vljaju sveobuhvatnu evidenciju o finansijskim
transakcijama korisnika budžetskih sredstava
i korisnika sredstava organizacija obaveznog
socijalnog osiguranja, kao i korisnika sredsta-
va Republičkog fonda za zdravstveno osiguranje,
uključujući stanje i promene na imovini, potra-
živanjima, obavezama, izvorima finansiranja,
rashodima i izdacima, prihodima i primanji-
ma. Naime, ne može da se govori o sveobuhvat-
nosti računovodstvene evidencije poslovnih
promena ako bi se vodile samo pomoćne knjige
i pomoćne evidencije čiji podaci nisu obuhva-
ćeni i usklađeni sa podacima u Glavnoj knjizi.
Takođe, napominjemo da je softverski program
za vođenje budžetskog računovodstva identičan
za sve korisnike sredstava, bez obzira na to da
li imaju ili nemaju sopstveni račun za obavlja-
nje finansijskog poslovanja. Prema tom progra-
mu vodi se Glavna knjiga i sve pomoćne knjige i
pomoćne evidencije.
Navedena odredba o vođenju pomoćnih knjiga
i evidencija odnosi se svakako i na evidenciju
priliva i odliva novčanih sredstava, što je još
jedan dokaz da u Glavnoj knjizi obveznika vođenja
poslovnih knjiga koji imaju otvoren evidencio-
ni račun moraju da se iskazuju poslovne prome-
ne o prilivima i odlivima novčanih sredstava
evidentiranih preko evidencionog računa. Po-
APRIL 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 79
BUDŽETSKI KORISNICI
menute poslovne promene iskazuju se, shodno
članu 14. Uredbe, kroz
● pomoćnu evidenciju izvršenih isplata koja
obezbeđuje detaljne podatke o svim rashodima
i izdacima,
● pomoćnu evidenciju ostvarenih priliva koja
obezbeđuje detaljne podatke i svim prihodima
i primanjima,
● pomoćnu evidenciju plasmana koja obezbeđu-
je detaljne podatke o svim kratkoročnim i dugo-
ročnim plasmanima,
● pomoćnu evidenciju duga koja obezbeđuje de-
taljne podatke o svim kratkoročnim i dugoroč-
nim instrumentima duga.
Na osnovu iznetog, a shodno članu 14. Uredbe
propisane su pomoćne knjige i evidencije. Sva-
kako da postoje razlike između ove dve vrste
knjiga. Pomoćne knjige su one knjige koje pred-
stavljaju analitičku evidenciju i vode se u ra-
čunovodstvu korisnika budžetskih sredstava i
korisnika sredstava organizacija za obavezno
socijalno osiguranje. Tako, na primer, pomoćna
knjiga kupaca koju vodi direktni i indirektni
korisnik obezbeđuje detaljne podatke o svim
potraživanjima od kupaca. Pomoćna knjiga doba-
vljača obezbeđuje detaljne podatke o svim obave-
zama prema dobavljačima.
Pomoćne evidencije su vrste analitičkih
podataka koji se ne vode u računovodstvu obve-
znika vođenja poslovnih knjiga, već se, u skladu
sa postavljenom organizacijom, vode na drugom
mestu, tj. u Glavnoj knjizi trezora u Upravi za tre-
zor. Uprava za trezor na osnovu uspostavljenog
sistema evidencionih računa dostavlja svakom
korisniku koji ima otvoren evidencioni račun
pregled izvršenog priliva i odliva novčanih
sredstava, tako da na osnovu takve pomoćne
evidencije u Glavnoj knjizi obveznika vođenja
poslovnih knjiga mogu da se dobiju podaci o pra-
vom stanju nenaplaćenih potraživanja od kupaca
i neizmirenih obaveza prema dobavljačima, kao
i o stanju kratkoročnih i dugoročnih plasmana i
sl. Kada se ne bi vodili podaci u Glavnoj knjizi
i na osnovu pomoćnih evidencija, takvo računo-
vodstvo bilo bi nepotpuno i ne bi se imao pravi
uvid u stanje kupaca, dobavljača, kredita. Nije
dovoljno samo prikazati podatke iz pomoćnih
knjiga kupaca i dobavljača ako ne postoji i dru-
ga vrsta podataka koja govori o tome kolika je
izvršena naplata od kupaca, odnosno kolike su
izmirene obaveze prema dobavljačima i sl.
Pravilnik o načinu pripreme, sastavljanja
i podnošenja finansijskih izveštaja
korisnika budžetskih sredstava, korisnika
sredstava organizacija za obavezno
socijalno osiguranje i budžetskih fondova
U članu 5. st. 1. Pravilnika o finansijskim
izveštajima propisano je da direktni i indi-
rektni korisnici budžetskih sredstava iz člana
12. st. 3. Uredbe (to su oni korisnici koji svoje
finansijsko poslovanje ne obavljaju preko sop-
stvenog računa, već vode samo pomoćne knjige
i evidencije) dostavljaju godišnje finansijske
izveštaje na obrascima iz člana 3. st. 1. t. 1) i 5)
ovog pravilnika. To su Bilans stanja – obrazac 1
i Izveštaj o izvršenju budžeta – obrazac 5.
Ovakva odredba Pravilnika o finansijskim
izveštajima na indirektan način govori o
tome da i pomenuti direktni i indirektni ko-
risnici budžetskih sredstava iz člana 12. st. 3.
Uredbe treba da vode i Glavnu knjigu, a ne samo
pomoćne knjige i evidencije. Kada ne bi bilo
tako, postavlja se pitanje kako bi korisnici bu-
džetskih sredstava o kojima je ovde reč mogli da
sastavljaju finansijski izveštaj Bilans stanja
ako ne bi imali podatke iz Glavne knjige o svim
poslovnim promenama na imovini, obavezama,
kapitalu, utvrđivanju rezultata poslovanja i
vanbilansnoj evidenciji. Zato smatramo da bi
ovu odredbu iz člana 12. st. 3. Uredbe trebalo
nadopuniti u tom smislu da i korisnici budžet-
skih sredstava koji svoje finansijsko poslova-
nje ne obavljaju preko sopstvenog računa moraju
da vode i Glavnu knjigu, osim pomoćnih knjiga i
evidencija.
Pravilnik o uslovima i načinu vođenja
računa za uplatu javnih prihoda i raspored
sredstava sa tih računa
Saglasno osnovnim odredbama Pravilnika o
uplati javnih prihoda (čl. 1–4) propisano je sle-
deće:
● Pravilnikom se propisuju računi za uplatu
javnih prihoda na koje se uplaćuju javni priho-
di i primanja, kao podračuni sistema konsoli-
dovanog računa trezora (u daljem tekstu: računi
za uplatu javnih prihoda), zatim uslovi i način
vođenja računa za uplatu javnih prihoda, kao i
raspored sredstava sa tih računa, u Upravi za
trezor;
● računi za uplatu javnih prihoda propisuju se
na osnovu zahteva nadležnog organa, odnosno
80 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
BUDŽETSKI KORISNICI
organizacije za obavezno socijalno osiguranje, u
kojem je naveden zakon, odnosno drugi propis ko-
jim se uvode javni prihodi i primanja, pri čemu
se javni prihodi i primanja uplaćuju isključivo
preko računa za uplatu javnih prihoda propisa-
nih ovim pravilnikom;
● javni prihodi i primanja za čiju su uplatu pro-
pisani računi ovim pravilnikom raspoređuju se
u budžet Republike, odnosno budžet lokalne vla-
sti, organizacijama za obavezno socijalno osi-
guranje i drugim korisnicima koji su uključeni u
sistem konsolidovanog računa trezora;
● računi za uplatu javnih prihoda vode se prema
Planu računa za uplatu javnih prihoda u okviru
konsolidovanog računa trezora, koji je odštam-
pan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo.
S obzirom na to da je tema ovog članka pro-
blematika evidencionih računa, u nastavku je
akcenat stavljen na odredbe 6. poglavlja (čl.
15–17) Pravilnika za uplatu javnih prihoda, koje
propisuju uplatu javnih prihoda na evidencione
i račune za objedinjenu naplatu prihoda za po-
sebne namene.
Saglasno st. 1. člana 15. Pravilnika o javnim
prihodima (uz izuzetak odredbi člana 5, kojim
je propisana struktura broja računa za uplatu
javnih prihoda, i člana 8, koji propisuje obave-
zno unošenje elementa broja tekućeg računa, tj.
unošenje broja računa za uplatu javnog prihoda
iz člana 5. ovog pravilnika, kao i odredbi člana
11, kojima je propisana struktura poziva na broj
odobrenja računa za uplatu javnih prihoda), radi
obezbeđivanja posebnih evidencija i objedinja-
vanja naplate prihoda određeni javni prihodi
uplaćuju se na račune sa oznakom 845 – Evidenci-
oni računi prihoda organa i drugih korisnika
javnih sredstava koji su uključeni u sistem kon-
solidovanog računa trezora, i oznakom 848 – Ra-
čuni za objedinjenu naplatu prihoda za posebne
namene. Sa računa iz stava 1. ovog člana sredstva
se prenose na odgovarajuće račune za uplatu jav-
nih prihoda – računi 843.
Prema članu 16. Pravilnika o javnim prihodi-
ma, na račun 845 – Evidencioni računi prihoda
organa i drugih korisnika javnih sredstava koji
su uključeni u sistem konsolidovanog računa tre-
zora – uplaćuju se:
1. prihodi koje organi uprave i pravosudni orga-
ni ostvare obavljanjem svoje delatnosti;
2. prihodi od carina i drugih uvoznih dažbina,
akciza i poreza na dodatu vrednost pri uvozu,
kao i drugi prihodi koje naplati Uprava cari-
na, osim akciza i poreza na dodatu vrednost pri
uvozu reklamnog materijala i uzoraka koji se
besplatno primaju iz inostranstva;
3. prihodi direktnih korisnika budžetskih sred-
stava Republike Srbije;
4. donacije, pomoći i transferi u korist nivoa
Republike Srbije;
5. javni prihodi naplaćeni u postupku prinudne
naplate;
6. sredstva ostvarena od prodaje kapitala u po-
stupku privatizacije;
7. sredstva ostvarena od prodaje akcija Akcio-
narskog fonda;
8. prihodi ustanova kulture;
9. prihodi zavoda za izvršenje krivičnih sank-
cija;
10. prihodi odnosno primanja ustanova socijal-
ne zaštite.
Prihodi od administrativnih i sudskih
taksi u celosti se raspoređuju na račune 843 –
Republička administrativna taksa, odnosno
Republička sudska taksa.
Sredstva ostvarena od prodaje kapitala u
postupku privatizacije i sredstva ostvarena od
prodaje akcija Akcionarskog fonda sa evidenci-
onih računa 845 raspoređuje Uprava za trezor po
dobijanju obaveštenja od ministarstva nadle-
žnog za poslove privrede.
Saglasno članu 17. Pravilnika o javnim pri-
hodima, na račun 848 – Računi za objedinjenu na-
platu prihoda za posebne namene – uplaćuju se
objedinjeno javni prihodi za određene namene.
Raspoređivanje objedinjene naplate prihoda za
posebne namene vrši se po elementima koje za-
daje nadležni organ na osnovu popunjenog poziva
na broj zaduženja po modelu 97, sa kontrolnim
brojem.
Za detaljnije poznavanje problematike koja
se odnosi na evidentiranja javnih prihoda na
evidencione račune i račune za objedinjenu na-
platu prihoda za posebne namene važno je ima-
ti u vidu odredbe iz poglavlja 7, koje se odnose
na strukturu broja evidencionog računa i ra-
čuna za objedinjenu naplatu za posebne namene
(čl. 18. i 19. Pravilnika), kao i odredbe iz po-
glavlja 8, koje se odnose na strukturu poziva na
broj odobrenja prilikom uplate javnih prihoda
na evidencione račune i račune za objedinjenu
naplatu prihoda za posebne namene (čl. 20–25.
Pravilnika).
APRIL 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 81
BUDŽETSKI KORISNICI
Prema članu 26. Pravilnika o javnim priho-
dima, uplata doprinosa za obavezno zdravstve-
no osiguranje zaposlenih (na teret zaposlenog
i na teret poslodavca) vrši se na propisane ra-
čune prema opštini odnosno gradu u kojoj/kom
zaposleni ima prebivalište. Izuzetak od ovog
člana je to što doprinos za zdravstveno osigu-
ranje za zaposlene koji imaju prebivalište na
teritoriji grada Beograda i grada Niša može
da se uplati i na propisane račune prema grad-
skoj opštini na čijoj je teritoriji sedište po-
slodavca.
Na osnovu člana 27. Pravilnika o javnim pri-
hodima Uprava za trezor vrši raspored i pre-
nos sredstava sa računa za uplatu javnih prihoda
na račune korisnika javnih prihoda i primanja.
Uplaćeni javni prihodi i primanja raspore-
đuju se korisnicima javnih prihoda i primanja u
skladu sa Zakonom, odnosno prema pripadnosti
i propisanim stopama učešća pojedinih kori-
snika u rasporedu tih prihoda i primanja.
Raspored javnih prihoda i primanja prema
pripadnosti sadržan je u koloni 9 Priloga 1:
1) oznaka 1 – prihodi i primanja koji pripadaju
opštini;
2) oznaka 2 – prihodi i primanja koji pripadaju
gradu;
3) oznaka 2/o – prihodi koji pripadaju filijali
organizacije za obavezno socijalno osiguranje;
4) oznaka 3 – prihodi i primanja koji pripadaju
autonomnoj pokrajini;
5) oznaka 4 – prihodi i primanja koji pripadaju
Republici;
6) oznaka 4/o – prihodi i primanja koji pripadaju
organizacijama za obavezno socijalno osigura-
nje;
7) oznaka 4/p – prihodi koji pripadaju Javnom
preduzeću „Putevi Srbije”.
Uplaćeni javni prihodi i primanja raspore-
đuju se korisnicima svakog radnog dana.
Korisnici javnih prihoda i primanja u sarad-
nji sa Upravom za trezor mogu da utvrde i druge
rokove za raspored uplaćenih javnih prihoda i
primanja.
Saglasno članovima 29. i 30. Pravilnika o jav-
nim prihodima propisan je način izveštavanja o
naplaćenim i raspoređenim javnim prihodima
i primanjima. Uprava za trezor izveštava na-
dležni organ Republike, autonomne pokrajine,
opštine, grada i organizacije za obavezno soci-
jalno osiguranje o uplatama i rasporedu javnih
prihoda i primanja, odnosno dostavlja izveštaj
o bruto naplati, povraćaju i rasporedu javnih
prihoda i primanja. Navedeni izveštaj Uprava
za trezor dostavlja nadležnim organima i or-
ganizacijama za obavezno zdravstveno osigura-
nje najkasnije trećeg radnog dana za prethodni
mesec, prema pripadnosti javnih prihoda i pri-
manja.
Uprava za trezor dostavlja nadležnom pore-
skom organu pojedinačne dnevne podatke o pro-
metu računa za uplatu javnih prihoda. Uprava
za trezor na zahtev korisnika javnih prihoda i
primanja može da dostavlja izveštaje o stanju i
promenama na računima javnih prihoda.
Način vođenja računa za uplatu javnih pri-
hoda propisan je veoma precizno Pravilnikom
o javnim prihodima, kao i kako i na koje račune
se vrši uplata javnih prihoda, odnosno kako
se vrši evidencija javnih prihoda na eviden-
cione račune i račune za objedinjenu naplatu
prihoda za posebne namene. Uspostavljen je
transparentan sistem izveštavanja o naplati
javnih prihoda i njihovom rasporedu na pri-
padajuće korisnike, koji na taj način podržava
sveobuhvatnu evidenciju poslovnih događa-
ja koji treba da se evidentiraju u poslovnim
knjigama svakog obveznika vođenja poslovnih
knjiga, u skladu sa odredbama propisa o budžet-
skom računovodstvu.
Pravilnik o sistemu izvršenja budžeta
Republike Srbije
Pravilnik o izvršenju budžeta je podzakonski
akt donet na osnovu članova 53, 58. i 96. Zakona o
budžetskom sistemu. Prema članu 1. tog pravilni-
ka uređuju se procesi i postupci funkcionisanja
sistema izvršenja budžeta Republike Srbije kao
dela sistema upravljanja javnim finansijama
koji obuhvata procese i postupke koji se sprovo-
de elektronskom komunikacijom sa Upravom za
trezor u sastavu Ministarstva finansija, a ko-
jima se izvršavaju rashodi korisnika sredstava
utvrđenih u budžetu Republike Srbije, odnosno
aktom o privremenom finansiranju Republike
Srbije.
Sistem izvršenja budžeta obuhvata postupke
i uslove za određivanje i promenu kvota, koje za
tromesečni ili neki drugi period, saglasno za-
konu kojim se uređuje budžetski sistem, utvrđuje
ministar i bliže uređuje način nastanka obave-
82 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
BUDŽETSKI KORISNICI
ze, izveštavanje o preuzetim obavezama i način
plaćanja koja se vrše iz budžeta.
Shodno članu 2. Pravilnika o izvršenju budže-
ta, u nastavku će biti pomenuti samo neki izrazi
sa aspekta date teme, kao što su:
1. korisnik – termin koji podrazumeva korisni-
ka sredstava budžeta Republike Srbije koji budžet
izvršava korišćenjem namenske komunikacio-
ne mreže i opreme Trezora (Uprava za trezor u
sastavu Ministarstva finansija) za pristup si-
stemu izvršenja budžeta, u skladu sa odredbama
ovog pravilnika;
2. Registar korisnika – predstavlja spisak ko-
risnika koji su uključeni u konsolidovani račun
trezora Republike i izvršavaju budžet u skladu
sa odredbama ovog pravilnika;
3. Registar računa – predstavlja skup evidenci-
onih računa na kojima se registruju izvršena
plaćanja i primanja korisnika u toku fiskalne
godine;
4. Registar primalaca sredstava – predstavlja
spisak pravnih i fizičkih lica kojima se vrši
plaćanje, koji sadrži podatke o poreskom iden-
tifikacionom broju (PIB) za pravna lica i je-
dinstvenom matičnom broju za fizička lica,
broj tekućih računa primalaca sredstava, a za
primaoce koji su korisnici budžetskih sredstava
oznaku vrste korisnika;
5. evidencioni račun korisnika u sistemu iz-
vršenja budžeta – predstavlja račun na kome se
evidentiraju izvršena plaćanja i primanja od
strane korisnika za sve transakcije, zahtevi za
plaćanje sa podračuna izvršenja budžeta Republi-
ke Srbije u toku budžetske godine, koji ne učestvu-
je u platnom prometu.
Prema članu 5. Pravilnika propisan je Regi-
star korisnika, koji se vodi kao elektronska
baza podataka u okviru sistema izvršenja budže-
ta, u koju se unose sledeći podaci: jedinstveni
broj korisnika, naziv korisnika, matični broj
korisnika, jedinstveni broj i naziv direktnog
korisnika koji je u budžetskom smislu odgovoran
za indirektnog korisnika, vrsta organizovanja
korisnika, model budžetskog planiranja (linij-
sko, programsko) i period postojanja korisnika.
Unos, promenu i brisanje podataka u Registru
korisnika, kao i održavanje baze podataka,
vrši Uprava za trezor.
U okviru sistema za izvršenje budžeta otva-
raju se i vode evidencioni šifarnici sistema
jedinstvene budžetske klasifikacije (ekonomske
klasifikacije prihoda i primanja, ekonomske
klasifikacije rashoda i izdataka, organizaci-
one klasifikacije, funkcionalne klasifikaci-
je, programske klasifikacije i klasifikacije
prema izvorima finansiranja). Uprava za trezor
održava i ažurira podatke o pomenutim šifar-
nicima. Korisnik otvara, vodi, ažurira i odr-
žava šifarnike podekonomske klasifikacije
prihoda i primanja, podekonomske klasifika-
cije rashoda i izdataka i podklasifikacije ras-
hoda i izdataka prema izvorima finansiranja.
Saglasno članu 9. Pravilnika o izvršenju
budžeta propisana je odredba o računima ko-
risnika. Sistem za izvršenje budžeta sadrži
evidencione račune na kojima se evidentiraju
izvršena plaćanja i ostvarena primanja za sve
transakcije zahteva za plaćanje sa podračuna
izvršenja budžeta Republike Srbije (Registar
plaćanja).
Sve ostale evidencije smatraju se pomoćnim
u odnosu na Registar plaćanja.
Korisnik ima jedan evidencioni račun za
evidentiranje plaćanja na teret sredstava odo-
brenih budžetom – Izvor 01 – Prihodi iz budžeta.
Evidencioni račun sredstava budžeta u okviru
sistema izvršenja budžeta jeste račun koji Uprava
za trezor otvara korisniku.
Evidencioni račun sredstava budžeta ne uče-
stvuje u platnom prometu.
Na evidencionom računu evidentiraju se izvr-
šene transakcije plaćanja od strane korisnika.
Početno stanje na evidencionom računu sred-
stava budžeta u svakoj godini iznosi nula, tako da
se po izvršenim transakcijama plaćanja na tom
računu u toku godine iskazuje negativno stanje,
da bi se u postupku zatvaranja budžetske godine
saldo na evidencionom računu ponovo sveo na
nulu.
Za evidentiranje primanja i izdataka na te-
ret sredstava ostalih izvora prihoda korisnik
može da ima više evidencionih računa.
Evidencioni račun sredstava ostvarenih iz
ostalih izvora finansiranja jeste račun kori-
snika u okviru sistema za izvršenje budžeta, koji
se otvara na zahtev korisnika i na kojem se evi-
dentiraju sredstva ostvarena iz ostalih izvora
finansiranja korisnika, ostvarena primanja i
izvršeni rashodi i izdaci.
Evidencioni račun drugih sredstava iz pret-
hodnog stava (stav 9) ovog člana ne učestvuje u
platnom prometu.
APRIL 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 83
BUDŽETSKI KORISNICI
Korisnik koji određeni rashod izvršava iz
sredstava budžeta i iz drugih prihoda obavezan
je da izmirenje tog rashoda prvo vrši iz priho-
da iz tih drugih izvora, evidentiranih na evi-
dencionom računu iz stava 9. ovog člana, nakon
čijeg se utroška preostali iznos rashoda izvr-
šava iz sredstava budžeta.
Na osnovu člana 10. Pravilnika o izvršenju
budžeta propisan je način otvaranja računa za go-
tovinu. Račun za gotovinu otvara se u Upravi za
trezor na osnovu naloga ministra nadležnog za
poslove finansija.
Račun za gotovinu otvara se korisniku, odno-
sno njegovom organizacionom delu.
Račun za organizacioni deo korisnika iz sta-
va 2. ovog člana otvara se u okviru računa 806
– Preneta sredstva za gotovinske isplate (u da-
ljem tekstu: račun za gotovinu).
Isplata gotovine pojedinim korisnicima,
odnosno njihovim organizacionim delovima sa
računa za gotovinu vrši se preko organizacio-
nih jedinica Uprave za trezor.
Korisnik dostavlja Upravi za trezor overen
spisak lica ovlašćenih za preuzimanje gotovine
za organizacioni deo korisnika kojem se otvara
račun.
Po zahtevu korisnika, sredstva sa računa
izvršenja budžeta Republike Srbije (u daljem
tekstu: račun izvršenja budžeta) prenose se na
račune za gotovinu.
Isplata gotovine vrši se isključivo lici-
ma ovlašćenim za preuzimanje gotovine, nave-
denim u spisku iz stava 5. ovog člana, na osnovu
naloga za isplatu koji se ispostavlja i overava
u nadležnoj organizacionoj jedinici Uprave za
trezor.
U slučaju da se sredstva ne isplate istog rad-
nog dana ovlašćenom licu korisnika iz stava 5.
ovog člana, nadležna organizaciona jedinica
Uprave za trezor na zahtev korisnika može da
izvrši isplatu tih sredstava u roku od dva rad-
na dana, posle kog roka organizaciona jedinica
Uprave vrši povraćaj neisplaćenog iznosa sred-
stava sa računa za gotovinu korisnika na račun
izvršenja budžeta.
Izuzetno od prethodnog stava 8. ovog člana,
na posebno obrazloženi zahtev određenog kori-
snika Uprava za trezor može da odobri stalno
držanje neophodnog iznosa na računu za gotovi-
nu, odnosno u blagajni korisnika, za specijalne
namene, do visine sredstava koju svojim aktom,
uz saglasnost Uprave za trezor, utvrdi taj kori-
snik.
Naknada za promet ostvaren na tom računu
naplaćuje se na teret računa izvršenja budžeta.
U skladu sa članom 11. Pravilnika o izvršenju
budžeta, Uprava za trezor korisnicima elektron-
skim putem obezbeđuje izvode sa evidencionih
računa svakog radnog dana za transakcije plaća-
nja za izvršene rashode i izdatke iz prethodnog
radnog dana.
Uprava za trezor obezbeđuje podatke kori-
snicima o dnevnom prometu evidencionih ra-
čuna, što znači da obveznik vođenja poslovnih
knjiga koji ima otvoren evidencioni račun u
Upravi za trezor može da evidentira promene
finansijskih transakcija koje su registrovane
preko evidencionih računa, pri čemu nema me-
sta dilemi da li u svojim poslovnim knjigama
treba ili ne treba da vodi poslovne promene
koje se evidentiraju preko evidencionih ra-
čuna. To su poslovne promene koje se registru-
ju u Glavnoj knjizi Uprave za trezor, ali isto
tako one treba da se na osnovu izvoda sa evi-
dencionog računa registruju i u Glavnoj knjizi
obveznika vođenja poslovnih knjiga koji ima
otvoren evidencioni račun.
Pravilnik o načinu utvrđivanja i
evidentiranja korisnika javnih sredstava i
o uslovima i načinu za otvaranje i ukidanje
podračuna konsolidovanog računa u Upravi
za trezor
Prema članu 1. Pravilnika o evidenciji ko-
risnika javnih sredstava propisan je način
utvrđivanja i evidentiranja korisnika javnih
sredstava, kao i pravnih lica i drugih subjeka-
ta koji ne pripadaju javnom sektoru, kojima se
vrši prenos sredstava iz budžeta u Evidenciji
korisnika javnih sredstava (u daljem tekstu: Evi-
dencija KJS) Ministarstva finansija – Uprave za
trezor (u daljem tekstu: Uprava).
Na osnovu podataka iz navedene Evidencije
KJS utvrđuju se i evidentiraju korisnici javnih
sredstava u spisku korisnika javnih sredstava,
koje posebnim aktom utvrđuje ministar finan-
sija.
Na osnovu stava 3. člana 1. pomenutog pravil-
nika propisuju se i uslovi i način za otvaranje i
ukidanje dinarskih i deviznih podračuna (u da-
ljem tekstu: podračuni) konsolidovanog računa
84 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
BUDŽETSKI KORISNICI
trezora u Upravi, koji se vode u Evidenciji po-
dračuna korisnika javnih sredstava u Upravi (u
daljem tekstu: Evidencija podračuna KJS).
Na osnovu člana 13. Pravilnika o evidenciji
korisnika javnih sredstava sadržana je odred-
ba o podračunima korisnika javnih sredstava i
drugih subjekata.
Prema 1. stavu člana 13, podračun je račun di-
narskih i deviznih sredstava korisnika javnih
sredstava preko kojeg se vrši promet sredstava,
odnosno izvršavaju platne transakcije, koji se
otvara u okviru pripadajućeg konsolidovanog
računa trezora, a vodi se u Upravi.
Stavom 2. istog člana propisano je da se po-
dračuni korisnika javnih sredstava vode u Evi-
denciji podračuna KJS kao elektronska baza
podataka Uprave.
Stavom 3. istog člana propisuje se da Eviden-
cija podračuna KJS, pored podataka sadržanih u
Evidenciji KJS, sadrži i sledeće podatke:
● indikator podračuna – din./dev.;
● broj podračuna;
● naziv podračuna;
● aktivnost podračuna;
● status podračuna u platnom prometu,
● podračun prenosa (ukidanje podračuna sa pre-
nosom);
● namenu sredstava na podračunu;
● promet i saldo sredstava, datum promene
stanja sredstava i broj izvoda na dinarskom po-
dračunu;
● oznaku prinudnog izvršenja (podleže bloka-
di/oslobođen blokade);
● oznaku tarife;
● podračun za tarifu/SWIFT troškovi;
● datume unosa, promene podataka i ukidanja
podračuna.
Što se tiče drugih odredbi u vezi sa otvara-
njem, promenom podataka i ukidanjem podračuna
korisnika javnih sredstava i drugih subjekata
u Evidenciji podračuna KJS, one su regulisane
članovima od 14. do 18. Pravilnika o evidenciji
korisnika javnih sredstava.
Pravilnik o planu podračuna
konsolidovanog računa trezora
Pravilnikom o planu podračuna uređuje se
Plan podračuna konsolidovanog računa Trezo-
ra (u daljem tekstu: Pravilnik), koji se vodi u
Upravi za trezor, kao i njegova sadržina, način
korišćenja i vođenja podračuna. Plan računa je
odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sa-
stavni deo.
Prema članu 2. Pravilnika o planu podračuna,
podračuni konsolidovanog računa trezora su:
1. računi gotovine,
2. računi plasmana,
3. obračunski računi,
4. računi korisnika budžetskih sredstava i or-
ganizacija za obavezno socijalno osiguranje i
drugih korisnika javnih sredstava koji su uklju-
čeni u sistem konsolidovanog računa trezora (u
daljem tekstu: korisnik sredstava),
4a. posebni namenski dinarski računi uključeni
u sistem konsolidovanog računa trezora, koji se
otvaraju ostalim korisnicima javnih sredstava
i ostalim – posebnim korisnicima javnih sred-
stava,
5. računi za uplatu javnih prihoda, računi za ob-
jedinjenu naplatu prihoda i evidencioni raču-
ni,
6. računi vanbilansne evidencije.
U skladu sa članom 9. Pravilnika, na računi-
ma korisnika budžetskih sredstava posebno se
vode:
1. sredstva izdvojena budžetom, odnosno finan-
sijskim planom organizacije za obavezno soci-
jalno osiguranje,
2. sredstva sopstvenih prihoda koja korisnik
sredstava ostvaruje u skladu sa Zakonom.
Na drugim računima i ostalim računima vode
se sredstva za posebne namene u skladu sa poseb-
nim propisima.
U skladu sa članom 13. Pravilnika propisani
su računi za uplatu javnih prihoda, računi za ob-
jedinjenu naplatu prihoda i evidencioni raču-
ni prihoda organa i drugih korisnika, prenos
naplaćenih javnih prihoda, račun za objedinjenu
naplatu prihoda za određene namene, računi za
objedinjenu naplatu prihoda i evidencioni ra-
čuni za isplatu plata – obrazovanje, kako sledi:
Na računu 843 – Računi za uplatu javnih pri-
hoda – evidentiraju se uplate i raspored pore-
za, taksa, doprinosa i drugih javnih prihoda koji
pripadaju budžetu Republike Srbije, budžetima
lokalne vlasti, organizacijama obaveznog soci-
jalnog osiguranja i drugim korisnicima javnih
prihoda.
Na računu 845 – Evidencioni računi prihoda
organa i drugih korisnika sredstava – eviden-
tiraju se prihodi koje ostvaruju organi Repu-
blike, organi lokalne vlasti i drugi korisnici
APRIL 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 85
BUDŽETSKI KORISNICI
sredstava, koji imaju karakter javnih prihoda.
Na ovom računu mogu da se evidentiraju i pri-
hodi koje ostvaruju javne agencije i druga regu-
latorna tela, koji imaju karakter sopstvenih
prihoda.
Naplaćeni javni prihodi prenose se sa raču-
na 845 na račune za uplatu javnih prihoda (843),
a naplaćeni sopstveni prihodi javnih agencija i
drugih regulatornih tela na njihove račune sop-
stvenih prihoda.
Na računu 848 – Račun za objedinjenu naplatu
prihoda za određene namene – uplaćuju se obje-
dinjeno javni prihodi za određene namene na
osnovu elektronske prijave.
Na računu 849 – Računi za objedinjenu napla-
tu prihoda – evidentiraju se prihodi koji se
naplate objedinjeno i raspoređuju na učesnike
u tom prihodu.
Na računu 860 – Evidencioni računi za ispla-
tu plata – obrazovanje – evidentira se promet
i stanje sredstava prenetih za isplatu plata,
dodataka i naknada plata zaposlenih, odnosno
naknada lica angažovanih po ugovoru kod in-
direktnih korisnika budžetskih sredstava za
oblast osnovnog i srednjeg obrazovanja.
Računovodstveno evidentiranje
prihoda i primanja na osnovu izvoda
evidencionog računa koji dostavlja
Uprava za trezor korisnicima
sredstava
Prethodno je konstatovano da korisnici
sredstava budžeta i korisnici sredstava orga-
nizacija obaveznog socijalnog osiguranja koji
imaju otvorene evidencione račune, putem dnev-
nih izvoda evidencionih računa koje dobijaju
od Uprave za trezor vrše knjiženje poslovnih
promena u vezi sa prilivom i odlivom novčanih
sredstava po osnovu prihoda i primanja, odno-
sno rashoda i izdataka. U nastavku je prikazano
računovodstveno evidentiranje priliva i odli-
va sredstava na osnovu izvoda sa evidencionog
računa koji dostavlja Uprava za trezor korisni-
ku sredstava.
Primer: Knjiženje fakturisanja i
naplate potraživanja na osnovu izvoda
evidencionog računa
Indirektni korisnik budžetskih sredstava
ispostavio je kupcu u novembru 2018. godine
fakturu u iznosu od 120.000,00 dinara za par-
king usluge, u kojoj je sadržan i porez na dodatu
vrednost u iznosu od 20.000,00 dinara. Obve-
znik PDV-a platio je obavezu za PDV u poreskom
periodu 15. 12. 2018. godine, obraćajući se Upravi
za trezor sa zahtevom da joj izvrši prenos sred-
stava iz budžeta radi plaćanja PDV-a, s obzirom
na to da ispostavljena faktura nije naplaćena u
decembru 2018. godine. Kupac je platio fakturu
u januaru 2019. godine u iznosu od 120.000,00 di-
nara.
Red.
br. Konto Opis Dug. Potr.
1.
122111 Potraživanja od
kupaca 120.000,00
254111 Obaveze prema
budžetu 100.000,00
245241 Obaveze za PDV
po izdatim
fakturama po
opštoj stopi 20.000,00
– za ispostavljenu fakturu – parkiranje kola za
novembar 2018.
2.
121112 Tekući računi 20.000,00
791111 Prihodi iz budžeta 20.000,00
– za prenos sredstava iz budžeta radi plaćanja PDV-a
3.
482191 Ostali porezi 20.000,00
121112 Tekući računi 20.000,00
– izmirivanje obaveze za PDV
4.
121112 Tekući računi 120.000,00
122111 Potraživanja od
kupaca 120.000,00
– naplata fakture od strane kupca
5.
254111 Obaveze prema
budžetu 100.000,00
245241 Obaveze za PDV
po izdatim
fakturama po
opštoj stopi 20.000,00
121112 Tekući računi 120.000,00
– prenos sredstava u budžet
Primer: Knjiženje odliva novčanih
sredstava po osnovu obračuna i
isplate zarada i plaćanja usluga
tekućeg održavanja zgrade
Gimnazija iz Kragujevca primila je dnevni
izvod evidencionog računa Uprave za trezor
Ministarstva finansija, u kojem su prikazani
prilivi i odlivi novčanih sredstava:
a. Priliv novčanih sredstava radi isplate bru-
to zarada za tri zaposlena radnika (pojednosta-
vljen primer) za januar 2019. godine u iznosu od
293.292,00 dinara, u skladu sa odobrenim apro-
prijacijama u Zakonu o budžetu Republike Srbije
za 2019. godinu. Obračunata zarada neto za prvog
86 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
BUDŽETSKI KORISNICI
zaposlenog iznosi 55.000,00, za drugog zaposle-
nog 60.000,00 i za trećeg zaposlenog 65.000,00
dinara, prema sledećem obračunu prikazanom u
tabeli 1.
Tabela 1: Obračun zarade
Red.
br. Opis
Zaposleni
Radnik 1 Radnik 2 Radnik 3 Iznos
0 1 2 3 4 5 (2 + 3 + 4)
1 Obračunata neto zarada 55.000,00 60.000,00 65.000,00 180.000,00
2. Obračunata bruto zarada (neto – 1500,00) : 0,701 76.320,00 83.452,00 90.585,00 250.357,00
3. Osnovica za porez (red. br. 2 – 15.000,00) 61.320,00 68.452,00 75.585,00 205.357,00
4. Osnovica za plaćanje doprinosa (red. br. 2 ) 76.320,00 83.452,00 90.585,00 250.357,00
5. Porez na zarade (red. br. 3 h 10%) 6.132,00 6.845,00 7.559,00 20.536,00
6. Doprinosi na teret zaposlenog – zbirno
(red. br. 4 h 19,9%) 15.188,00 16.607,00 18.026,00 49.821,00
7. Neto za isplatu (red. br. 2 – red. br. 5 – red. br. 6 =
red. br. 1) 55.000,00 60.000,00 65.000,00 180.000,00
– za PIO (red. br. 4 h 14%) 10.685,00 11.683,00 12.682,00 35.050,00
– za zdravstvo (red. br. 4 h 5,15%) 3.930,00 4.298,00 4.665,00 12.893,00
– za nezaposlenost (red. br. 4 h 0,75%) 573,00 626,00 679,00 1.878,00
8. Doprinosi na teret poslodavca – zbirno
(red. br. 4 h 17,15%) 13.088,00 14.312,00 15.535,00 42.935,00
– za PIO (red. br. 4 h 12%) 9.158,00 10.014,00 10.870,00 30.042,00
– za zdravstvo (red. br. 4 h 5.15%) 3.930,00 4.298,00 4.665,00 12.893,00
9. Ukupni rashodi za zarade (red. br. 2 + red. br. 8) 89.408,00 97.764,00 106.120,00 293.292,00
b. Uprava za trezor Grada Kragujevca evidenti-
rala je, u skladu sa Odlukom o budžetu Grada Kra-
gujevca za 2019. godinu, priliv i odliv novčanih
sredstava na evidencionom računu, i to:
1) priliv sredstava iz izvora 01 – Prihodi iz bu-
džeta lokalne vlasti za pokriće izvršenih usluga
tekućeg održavanja u iznosu od 150.000,00 dinara;
2) odliv novčanih sredstava za izvršene usluge
tekućeg održavanja zgrade u iznosu od 150.000,00
dinara, u skladu sa odobrenim aproprijacijama
i nalogom za plaćanje ovlašćenog lica gimnazi-
je (direktora).
Red.
br. Konto Opis Dug. Potr.
1.
121112-1 Evidencioni račun u Upravi za trezor Republike 1293.292,00
791111 Prihodi iz budžeta Republike 293.292,00
– evidentiranje priliva sredstava na račun iz izvora 01
2.
231111 Obaveze za neto plate i dodatke 180.000,00
231211 Obaveze po osnovu poreza na plate i dodatke 20.536,00
231311 Obaveze po osnovu doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje na plate i
dodatke 35.050,00
231411 Obaveze po osnovu doprinosa za zdravstveno osiguranje na plate i dodatke 12.893,00
231511 Obaveze po osnovu doprinosa za nezaposlenost na plate i dodatke 1.878,00
234111 Obaveze po osnovu doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje na teret
poslodavca 30.042,00
234211 Obaveze po osnovu doprinosa za zdravstveno osiguranje na teret poslodavca 12.893,00
121112-1 Evidencioni račun u Upravi za trezor Republike 293.292,00
– za evidenciju isplaćenih zarada, poreza i doprinosa na zarade i iz zarada za januar 2019. godine
121112-2 Evidencioni račun u Upravi za trezor Grada 150.000,00
791111-1 Prihodi iz budžeta 150.000,00
– za priliv sredstava iz gradskog budžeta u skladu sa odobrenim aproprijacijama Odluke o budžetu Grada
252111 Dobavljači u zemlji 150.000,00
121112-2 Evidencioni račun u Upravi za trezor Grada 150.000,00
– za plaćanje fakture dobavljača za izvršene usluge tekućih popravki i održavanja zgrade
BUDŽETSKI KORISNICI
Napomena: U ovom primeru nisu prikazana
kompletna knjiženja obračuna zarada, što se od-
nosi na terećenje tekućih rashoda, već samo ona
knjiženja koja su u vezi sa poslovnim promenama
sa evidencionog računa.
Zaključak
Cilj komentara evidencije novčanih sredsta-
va kod korisnika sredstava koji imaju otvorene
evidencione račune bio je da eventualno otklo-
ni neke dileme u vezi sa vođenjem evidencija
u njihovim glavnim knjigama koje se odnose na
platni promet. Na osnovu postavljenih pitanja
uočeno je da su neki korisnici sredstava sma-
trali da u glavnim knjigama korisnika sredstava
ne treba da se vodi evidencija platnog prometa
koja je registrovana na evidencionim računi-
ma zato što je to pomoćna evidencija koja nije
u sastavu vođenja njihovih poslovnih knjiga. To
vođenje pomoćne evidencije o platnom prometu
u okviru Uprave za trezor na evidencionim raču-
nima ne može i ne sme da bude alibi da poslovne
promene o platnom prometu, registrovane pre-
ko evidencionog računa, ne treba da se vode u
Glavnoj knjizi korisnika sredstava. Naprotiv,
poslovne promene u vezi sa platnim prometom,
registrovane na evidencionom računu, Uprava za
trezor dostavlja svakodnevno svakom korisniku
sredstava. Postavlja se pitanje čemu bi služilo
dostavljanje izvoda sa evidencionog računa ako
se ne bi knjižili registrovani prilivi i odli-
vi novčanih sredstava. Ukoliko ne bi bilo knji-
ženja registrovanog priliva i odliva novčanih
sredstava putem izvoda evidencionih računa, to
ne bi bilo u skladu sa načelom sveobuhvatnosti
evidencije o evidentiranju svih poslovnih pro-
mena. Dakle, izvod sa evidencionog računa upra-
vo služi za proknjižavanje poslovnih promena
i u Glavnoj knjizi korisnika sredstava u vezi sa
nastalim prihodima i primanjima, kao i rasho-
dima i izdacima. Stanje evidencionog računa na
kraju poslovne godine mora da bude zatvoreno i
saldo mu je nula. Dakle, koliki je bio odliv nov-
čanih sredstava po raznim namenama u skladu sa
odobrenim aproprijacijama, toliko bi trebalo
da iznosi i priliv novčanih sredstava iz izvora
sredstava za pokriće rashoda i izdataka, što je
utvrđeno Zakonom o budžetu, odnosno Odlukom o
budžetu za poslovnu godinu. PS
BUDŽETSKI KORISNICI
Uvod
Kada je reč o pravnim licima koja imaju otvo-
rene evidencione račune, radi se zapravo o ko-
risnicima budžetskih sredstava i korisnicima
sredstava organizacija obaveznog socijalnog
osiguranja (u daljem tekstu: obveznik vođenja
poslovnih knjiga).
Najznačajniji propisi kojima je uređena ova
materija su:
● Zakon o budžetskom sistemu („Sl. glasnik RS”,
br. 54/2009… 95/2018 – u daljem tekstu: Zakon);
● Uredba o budžetskom računovodstvu („Sl. gla-
snik RS”, br. 125/2003 i 12/2006 – u daljem tekstu:
Uredba);
● Pravilnik o načinu pripreme, sastavljanja i
podnošenja finansijskih izveštaja korisnika
budžetskih sredstava, korisnika sredstava or-
ganizacija za obavezno socijalno osiguranje i
budžetskih fondova („Sl. glasnik RS”, br. 18/2015
i 104/2018 – u daljem tekstu: Pravilnik o finan-
sijskim izveštajima);
● Pravilnik o uslovima i načinu vođenja raču-
na za uplatu javnih prihoda i raspored sredsta-
va sa tih računa („Sl. glasnik RS”, br. 16/2016…
104/2018 – u daljem tekstu: Pravilnik o uplati
javnih prihoda);
● Pravilnik o sistemu izvršenja budžeta Re-
publike Srbije („Sl. glasnik RS”, br. 83/2010…
110/2017 – u daljem tekstu: Pravilnik o izvršenju
budžeta);
● Pravilnik o načinu utvrđivanja i evidenti-
ranja korisnika javnih sredstava i o uslovima
i načinu za otvaranje i ukidanje podračuna kon-
solidovanog računa kod Uprave za trezor („Sl.
glasnik RS”, br. 99/2018 – u daljem tekstu: Pra-
vilnik o evidenciji korisnika javnih sredsta-
va);
● Pravilnik o planu podračuna konsolido-
vanog računa trezora („Sl. glasnik RS”, br.
42/2010 i 24/2016 – u daljem tekstu: Pravilnik o
planu podračuna).
S obzirom na činjenicu da, shodno Zakonu,
postoji konsolidovani račun trezora Repu-
blike Srbije i konsolidovani račun trezora
lokalne vlasti, koji se vode u Upravi za tre-
zor, potrebno je imati u vidu i propise koji
regulišu naplatu javnih prihoda i primanja,
kao i plaćanja iz budžeta na nivou lokalne vla-
sti. Po pravilu, pomenuta materija reguliše
se aktima kao što su pravilnici o budžetskom
računovodstvu i uputstva koja donose nadle-
žni organi za finansije na lokalnom nivou.
Svaki od pomenutih akata na lokalnom nivou
ima svoje specifičnosti, što zavisi od broja
direktnih i indirektnih korisnika budžetskih
sredstava i složenosti organizacije njihovog
poslovanja.
Mr Jovan Čanak
Komentar priliva i odliva
novčanih sredstava putem
evidencionih računa
otvorenih u Upravi za trezor i
računovodstveni aspekt
U ovom članku biće reči o evidenciji poslovnih promena s aspekta napla-
te javnih prihoda i primanja budžeta, kao i o plaćanjima iz budžeta. Izvod sa
evidencionog računa služi upravo za proknjižavanje poslovnih promena i u
Glavnoj knjizi korisnika sredstava u vezi sa nastalim prihodima i primanji-
ma, kao i rashodima i izdacima. Stanje evidencionog računa na kraju poslovne
godine mora da bude zatvoreno i saldo mu je nula.
76 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
BUDŽETSKI KORISNICI
ëOvu materiju potrebno je prokomenta-
risati zato što se prilikom otvaranja
podračuna ili evidencionih računa u okviru
konsolidovanog računa trezora pojavljuju di-
leme ili čak različita organizaciona rešenja
u praksi u pogledu toga šta bi trebalo da se
evidentira u Glavnoj knjizi, a šta u pomoćnim
knjigama subjekata u vezi sa naplatom priho-
da i primanja, odnosno plaćanja iz budžeta. U
svakom slučaju treba poći od činjenice da sve
poslovne promene treba i moraju da se evi-
dentiraju u Glavnoj knjizi obveznika vođenja
poslovnih knjiga.
Na primer, šta znači u Glavnoj knjizi prika-
zati potraživanja od kupaca ili obaveze prema
dobavljačima ako se, s druge strane, ne bi imala
u vidu i analitička evidencija naplate javnih
prihoda i primanja i plaćanja obaveza iz budžeta.
Osvrt na najznačajnije odredbe
propisa o konsolidovanom računu
trezora i evidencionom računu s
aspekta knjiženja poslovnih promena
u vezi sa prilivima i odlivima
novčanih sredstava
U cilju racionalnog i ekonomičnog raspo-
laganja novčanim sredstvima koja se slivaju u
budžet, kao i plaćanja obaveza koja čine odliv
sredstava iz budžeta, ustanovljeno je, kao najop-
timalnije zakonsko rešenje, da se uspostavi kon-
solidovani račun trezora. Ovakvo opredeljenje
predstavlja rešenje prema kome se sva novčana
sredstva u vezi sa naplatom javnih prihoda i
primanja slivaju na jedan račun, dok se s druge
strane sva plaćanja obaveza za rashode i izdatke
iz budžeta vrše sa podračuna otvorenog u okviru
konsolidovanog (jedinstvenog) računa trezora.
U tom smislu u nastavku će uslediti komentar
najznačajnijih odredaba iz zakonskih propisa
navedenih u uvodu, uz ukazivanje na to da li su
neke od njih u suprotnosti sa odredbama propisa
o budžetskom računovodstvu.
Zakon o budžetskom sistemu
U skladu sa članom 2. tačka 40) Zakona, konso-
lidovani račun trezora Republike Srbije pred-
stavlja objedinjeni račun dinarskih i deviznih
sredstava korisnika sredstava budžeta Republi-
ke Srbije, korisnika sredstava organizacija za
obavezno socijalno osiguranje i drugih kori-
snika javnih sredstava koji su uključeni u konso-
lidovani račun trezora Republike Srbije, koji
se otvara Republici Srbiji i vodi u Upravi za
trezor.
Prema tački 41. istog člana Zakona, konsoli-
dovani račun trezora lokalne vlasti predsta-
vlja objedinjeni račun dinarskih i deviznih
sredstava pripadajućih korisnika budžeta lokal-
ne vlasti i drugih korisnika javnih sredstava
koji su uključeni u konsolidovani račun trezora
lokalne vlasti, koji se otvara lokalnoj vlasti i
vodi u Upravi za trezor.
Shodno tački 49. istog člana Zakona, podra-
čun predstavlja evidencioni račun korisnika
budžetskih sredstava i korisnika sredstava
organizacija za obavezno socijalno osiguranje,
odnosno transakcioni račun drugih korisni-
ka javnih sredstava, i to dinarskih i deviznih
sredstava, koji se otvara u okviru pripadajućeg
konsolidovanog računa trezora i vodi u Upravi
za trezor.
Dakle, vidljivo je da postoji razlika izme-
đu podračuna i evidencionog računa. Preko
podračuna se vrši promet sredstava i izvr-
šavaju platne transakcije, a otvara se u okviru
pripadajućeg konsolidovanog računa trezora.
Konsolidovani račun je zajednički i jedin-
stveni račun u okviru kojeg su otvoreni podra-
čuni preko kojih se obavlja promet novčanih
sredstava (uplata i isplata) za sve korisnike
javnih sredstava koji su uključeni u konsolido-
vani račun trezora otvoren u Upravi za trezor.
Evidencioni račun je račun koji se odnosi
na evidenciju svih uplata i isplata korisnika
budžetskih sredstava, koji se otvara u okviru pri-
padajućeg konsolidovanog računa trezora i vodi
u Upravi za trezor. Putem evidencionog računa
ne vrše se platne transakcije jer je on isključi-
vo evidencionog karaktera, kako mu i sam naziv
kaže. To znači da se sve uplate i isplate koje su
se vršile preko konsolidovanog računa trezo-
ra evidentiraju i preko evidencionih računa
za svakog obveznika vođenja poslovnih knjiga.
Koji podaci treba da se unesu u dokumentaciju na
osnovu koje se vrši uplata javnih prihoda i pri-
manja budžeta, kao i podaci u vezi sa plaćanjem
obaveza iz budžeta, regulisano je podzakonskim
aktima ovog zakona (Pravilnik o uplati javnih
prihoda i Pravilnik o izvršenju budžeta).
APRIL 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 77
BUDŽETSKI KORISNICI
Naplata prihoda i primanja budžeta propisana
je odredbom člana 49. Zakona. Prihodi i prima-
nja iz budžeta Republike Srbije i budžeta lokalne
vlasti prikupljaju se i naplaćuju u skladu sa Za-
konom i drugim propisima, nezavisno od iznosa
utvrđenih u budžetu za pojedine vrste prihoda i
primanja. Javni prihodi i primanja uplaćuju se
preko uplatnih računa javnih prihoda koje po-
sebnim aktom propisuje ministar finansija.
Taj podzakonski akt je Pravilnik o uplati jav-
nih prihoda. Direktni i indirektni korisni-
ci budžetskih sredstava obavezni su da na dan
realizacije obezbede potpuno i pravovremeno
uplaćivanje prihoda i primanja budžeta iz okvira
svoje nadležnosti na propisani račun odgovara-
jućeg konsolidovanog računa trezora, za potrebe
raspoređivanja u budžetu, u skladu sa Zakonom.
Odredbe člana 58. Zakona odnose se na plaća-
nje iz budžeta. Prema 1. stavu ovog člana, rashod i
izdatak iz budžeta zasniva se na računovodstve-
noj dokumentaciji. Ova odredba je vrlo bitna
u otklanjanju dileme ko treba da vodi pomoćne
knjige dobavljača. Ako navedenu knjigu treba da
vode obveznici vođenja poslovnih knjiga koji
imaju otvoren evidencioni račun u Upravi za
trezor, onda je sasvim logično i da analitička
evidencija izvršenih plaćanja takođe treba da
se vodi kod obveznika vođenja poslovnih knjiga,
nezavisno od toga što se plaćanja vrše preko
podračuna otvorenog u okviru konsolidovanog
računa trezora. Dakle, na evidencionom raču-
nu svakog pojedinačnog korisnika budžetskih
sredstava i korisnika sredstava organizacija
za obavezno socijalno osiguranje treba da bude
vidljiva struktura svih izvršenih plaćanja, u
skladu sa metodologijom propisanom Pravil-
nikom o izvršenju budžeta i Uputstvom o radu
trezora na lokalnom nivou. To znači da Uprava
za trezor u kojoj je otvoren evidencioni račun
treba da obezbedi i dostavi svakom korisniku
koji ima otvoren evidencioni račun tabelarni
pregled – analitičku evidenciju svih izvrše-
nih plaćanja iz budžeta. Na taj način stvoren je
preduslov da svaki korisnik koji ima otvoren
evidencioni račun u svom računovodstvu može
da proknjiži promene izvršenih plaćanja i na
osnovu ovog knjiženja da ima prave podatke u
Glavnoj knjizi o stanju dobavljača čije obaveze
još nisu izmirene.
Prema stavu 2. člana 58. Zakona, pravni osnov
u skladu sa Zakonom i iznos preuzetih obaveza,
koji proističe iz izvorne računovodstvene do-
kumentacije, moraju biti sačinjeni i potvrđeni
u pisanoj formi pre plaćanja obaveze.
Na osnovu stava 3. istog člana Zakona, mini-
star finansija bliže uređuje način nastanka
obaveze, izveštavanje o preuzetim obavezama
i način plaćanja koji se vrši iz republičkog,
odnosno budžeta lokalne vlasti. Ministar je,
shodno iznetom, doneo Pravilnik o izvršenju
budžeta, odnosno nadležni organi za finansije
na lokalnom nivou doneli su takođe odgovara-
juća uputstva.
U skladu sa stavom 4. ovog člana Zakona, pla-
ćanje iz budžeta neće biti izvršeno ukoliko nisu
poštovane procedure iz člana 56. st. 3. Zakona,
što znači da su korisnici budžetskih sredstava
dužni da obaveste Upravu za trezor, odnosno
trezor lokalne vlasti:
● o nameri preuzimanja obaveze,
● nakon potpisivanja ugovora ili drugog prav-
nog akta kojim se preuzima obaveza o preuzima-
nju obaveze i predviđenim uslovima i rokovima
plaćanja,
● o svakoj promeni koja se tiče iznosa, rokova
i uslova plaćanja navedenih u prethodnoj tački,
● podnesu zahtev za plaćanje u roku propisanom
aktom ministra iz člana 58. Zakona (Pravilnik
o izvršenju budžeta).
Odredbe stavova od 1. do 3. ovog člana shod-
no se primenjuju na obaveze korisnika sredstava
organizacija za obavezno socijalno osiguranje.
Prema poslednjem stavu ovog člana, plaćanja
sa konsolidovanog računa trezora za realiza-
ciju obaveza drugih korisnika javnih sredstava
koji su uključeni u sistem konsolidovanog raču-
na trezora neće se vršiti ukoliko ovi korisni-
ci nisu dobili saglasnost za finansijski plan
na način propisan Zakonom, odnosno aktom Skup-
štine lokalne vlasti i ukoliko taj plan nisu do-
stavili Upravi za trezor.
Shodno članu 96. Zakona propisana su ovla-
šćenja ministra finansija u vezi sa uslovima
i načinom otvaranja i ukidanja podračuna kon-
solidovanog računa trezora, planom tih podra-
čuna, načinom i postupkom vršenja unutrašnje
kontrole, kao i drugim pitanjima od značaja za
funkcionisanje trezora.
Uredba o budžetskom računovodstvu
U traženju odgovora na pitanje da li je ili nije
potrebno da se u Glavnoj knjizi vode poslovne
78 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
BUDŽETSKI KORISNICI
promene u kontekstu priliva i odliva novčanih
sredstava koji su evidentirani kod obveznika
vođenja poslovnih knjiga koji ima otvoren evi-
dencioni račun, polazi se od odredbi članova
od 9 do 15 iz Uredbe, koje uređuju poslovne knjige
i vrste tih knjiga.
Članom 9. Uredbe reguliše se da poslovne
knjige predstavljaju sveobuhvatne evidencije
o finansijskim transakcijama korisnika bu-
džetskih sredstava i organizacija obaveznog so-
cijalnog osiguranja, kao i korisnika sredstava
Republičkog fonda za zdravstveno osiguranje,
uključujući stanje i promene na imovini, potra-
živanjima, obavezama, izvorima finansiranja,
rashodima, izdacima, prihodima i primanjima.
Smatramo da upravo ova odredba otklanja dile-
mu da li u Glavnoj knjizi direktnih i indirekt-
nih korisnika budžetskih sredstava i korisnika
sredstava OOSO-a treba da se evidentiraju pri-
livi i odlivi novčanih sredstava koji se preko
evidencionog računa prikazuju pojedinačno za
svakog od njih.
Dosledna primena ove odredbe znači da je
potrebno da se i u Glavnoj knjizi obveznika vo-
đenja poslovnih knjiga evidentiraju prilivi
i odlivi novčanih sredstava preko evidenci-
onog računa, koji se na osnovu dnevnog izvoda
evidencionog računa dostavljaju svakom kori-
sniku. Svako drugo rešenje koje bi upućivalo
na to da ne mora da se vodi posebna evidencija
o prilivima i odlivima novčanih sredstava
koji su prikazani u tabelarnom pregledu (li-
stingu) evidencionog računa bilo bi pogre-
šno jer ne bi predstavljalo sveobuhvatnu
evidenciju svih poslovnih promena, pa tako i
finansijskih transakcija koje su u vezi sa pri-
livom i odlivom novčanih sredstava.
Prema članu 10. Uredbe propisane su vrste po-
slovnih knjiga: Dnevnik, Glavna knjiga i pomoćne
knjige i evidencije. Sistem Glavne knjige čine:
Glavna knjiga trezora, Glavna knjiga direktnih i
indirektnih korisnika i Glavna knjiga organiza-
cija obaveznog socijalnog osiguranja.
U skladu sa članom 11. Uredbe, Glavnu knji-
gu trezora za budžet Republike Srbije i budžete
autonomije i lokalne samouprave vodi repu-
blički organ nadležan za poslove finansija,
odnosno lokalni organ uprave nadležan za fi-
nansije.
Glavna knjiga trezora sadrži računovodstve-
ne evidencije za svakog direktnog i indirekt-
nog korisnika, kao i za organizacije obaveznog
socijalnog osiguranja.
Glavna knjiga trezora predstavlja osnovu za
pripremanje konsolidovanih finansijskih iz-
veštaja.
Shodno članu 12. Uredbe, direktni i indi-
rektni korisnici koji svoje finansijsko poslo-
vanje obavljaju preko sopstvenih računa vode
Glavnu knjigu.
Podaci iz glavnih knjiga direktnih i in-
direktnih korisnika sintetizuju se i knjiže u
Glavnoj knjizi trezora na osnovu periodičnih
obračuna i završnih računa.
Direktni i indirektni korisnici budžetskih
sredstava koji svoje finansijsko poslovanje ne
obavljaju preko sopstvenog računa, vode samo
pomoćne knjige i evidencije čije su vrste pro-
pisane članom 14. Uredbe. Smatramo da pomenu-
ti stav iz čl. 12. Uredbe nije u praksi zaživeo,
kao i da je u suprotnosti sa članom 9. Uredbe,
prema kom poslovne knjige treba da predsta-
vljaju sveobuhvatnu evidenciju o finansijskim
transakcijama korisnika budžetskih sredstava
i korisnika sredstava organizacija obaveznog
socijalnog osiguranja, kao i korisnika sredsta-
va Republičkog fonda za zdravstveno osiguranje,
uključujući stanje i promene na imovini, potra-
živanjima, obavezama, izvorima finansiranja,
rashodima i izdacima, prihodima i primanji-
ma. Naime, ne može da se govori o sveobuhvat-
nosti računovodstvene evidencije poslovnih
promena ako bi se vodile samo pomoćne knjige
i pomoćne evidencije čiji podaci nisu obuhva-
ćeni i usklađeni sa podacima u Glavnoj knjizi.
Takođe, napominjemo da je softverski program
za vođenje budžetskog računovodstva identičan
za sve korisnike sredstava, bez obzira na to da
li imaju ili nemaju sopstveni račun za obavlja-
nje finansijskog poslovanja. Prema tom progra-
mu vodi se Glavna knjiga i sve pomoćne knjige i
pomoćne evidencije.
Navedena odredba o vođenju pomoćnih knjiga
i evidencija odnosi se svakako i na evidenciju
priliva i odliva novčanih sredstava, što je još
jedan dokaz da u Glavnoj knjizi obveznika vođenja
poslovnih knjiga koji imaju otvoren evidencio-
ni račun moraju da se iskazuju poslovne prome-
ne o prilivima i odlivima novčanih sredstava
evidentiranih preko evidencionog računa. Po-
APRIL 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 79
BUDŽETSKI KORISNICI
menute poslovne promene iskazuju se, shodno
članu 14. Uredbe, kroz
● pomoćnu evidenciju izvršenih isplata koja
obezbeđuje detaljne podatke o svim rashodima
i izdacima,
● pomoćnu evidenciju ostvarenih priliva koja
obezbeđuje detaljne podatke i svim prihodima
i primanjima,
● pomoćnu evidenciju plasmana koja obezbeđu-
je detaljne podatke o svim kratkoročnim i dugo-
ročnim plasmanima,
● pomoćnu evidenciju duga koja obezbeđuje de-
taljne podatke o svim kratkoročnim i dugoroč-
nim instrumentima duga.
Na osnovu iznetog, a shodno članu 14. Uredbe
propisane su pomoćne knjige i evidencije. Sva-
kako da postoje razlike između ove dve vrste
knjiga. Pomoćne knjige su one knjige koje pred-
stavljaju analitičku evidenciju i vode se u ra-
čunovodstvu korisnika budžetskih sredstava i
korisnika sredstava organizacija za obavezno
socijalno osiguranje. Tako, na primer, pomoćna
knjiga kupaca koju vodi direktni i indirektni
korisnik obezbeđuje detaljne podatke o svim
potraživanjima od kupaca. Pomoćna knjiga doba-
vljača obezbeđuje detaljne podatke o svim obave-
zama prema dobavljačima.
Pomoćne evidencije su vrste analitičkih
podataka koji se ne vode u računovodstvu obve-
znika vođenja poslovnih knjiga, već se, u skladu
sa postavljenom organizacijom, vode na drugom
mestu, tj. u Glavnoj knjizi trezora u Upravi za tre-
zor. Uprava za trezor na osnovu uspostavljenog
sistema evidencionih računa dostavlja svakom
korisniku koji ima otvoren evidencioni račun
pregled izvršenog priliva i odliva novčanih
sredstava, tako da na osnovu takve pomoćne
evidencije u Glavnoj knjizi obveznika vođenja
poslovnih knjiga mogu da se dobiju podaci o pra-
vom stanju nenaplaćenih potraživanja od kupaca
i neizmirenih obaveza prema dobavljačima, kao
i o stanju kratkoročnih i dugoročnih plasmana i
sl. Kada se ne bi vodili podaci u Glavnoj knjizi
i na osnovu pomoćnih evidencija, takvo računo-
vodstvo bilo bi nepotpuno i ne bi se imao pravi
uvid u stanje kupaca, dobavljača, kredita. Nije
dovoljno samo prikazati podatke iz pomoćnih
knjiga kupaca i dobavljača ako ne postoji i dru-
ga vrsta podataka koja govori o tome kolika je
izvršena naplata od kupaca, odnosno kolike su
izmirene obaveze prema dobavljačima i sl.
Pravilnik o načinu pripreme, sastavljanja
i podnošenja finansijskih izveštaja
korisnika budžetskih sredstava, korisnika
sredstava organizacija za obavezno
socijalno osiguranje i budžetskih fondova
U članu 5. st. 1. Pravilnika o finansijskim
izveštajima propisano je da direktni i indi-
rektni korisnici budžetskih sredstava iz člana
12. st. 3. Uredbe (to su oni korisnici koji svoje
finansijsko poslovanje ne obavljaju preko sop-
stvenog računa, već vode samo pomoćne knjige
i evidencije) dostavljaju godišnje finansijske
izveštaje na obrascima iz člana 3. st. 1. t. 1) i 5)
ovog pravilnika. To su Bilans stanja – obrazac 1
i Izveštaj o izvršenju budžeta – obrazac 5.
Ovakva odredba Pravilnika o finansijskim
izveštajima na indirektan način govori o
tome da i pomenuti direktni i indirektni ko-
risnici budžetskih sredstava iz člana 12. st. 3.
Uredbe treba da vode i Glavnu knjigu, a ne samo
pomoćne knjige i evidencije. Kada ne bi bilo
tako, postavlja se pitanje kako bi korisnici bu-
džetskih sredstava o kojima je ovde reč mogli da
sastavljaju finansijski izveštaj Bilans stanja
ako ne bi imali podatke iz Glavne knjige o svim
poslovnim promenama na imovini, obavezama,
kapitalu, utvrđivanju rezultata poslovanja i
vanbilansnoj evidenciji. Zato smatramo da bi
ovu odredbu iz člana 12. st. 3. Uredbe trebalo
nadopuniti u tom smislu da i korisnici budžet-
skih sredstava koji svoje finansijsko poslova-
nje ne obavljaju preko sopstvenog računa moraju
da vode i Glavnu knjigu, osim pomoćnih knjiga i
evidencija.
Pravilnik o uslovima i načinu vođenja
računa za uplatu javnih prihoda i raspored
sredstava sa tih računa
Saglasno osnovnim odredbama Pravilnika o
uplati javnih prihoda (čl. 1–4) propisano je sle-
deće:
● Pravilnikom se propisuju računi za uplatu
javnih prihoda na koje se uplaćuju javni priho-
di i primanja, kao podračuni sistema konsoli-
dovanog računa trezora (u daljem tekstu: računi
za uplatu javnih prihoda), zatim uslovi i način
vođenja računa za uplatu javnih prihoda, kao i
raspored sredstava sa tih računa, u Upravi za
trezor;
● računi za uplatu javnih prihoda propisuju se
na osnovu zahteva nadležnog organa, odnosno
80 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
BUDŽETSKI KORISNICI
organizacije za obavezno socijalno osiguranje, u
kojem je naveden zakon, odnosno drugi propis ko-
jim se uvode javni prihodi i primanja, pri čemu
se javni prihodi i primanja uplaćuju isključivo
preko računa za uplatu javnih prihoda propisa-
nih ovim pravilnikom;
● javni prihodi i primanja za čiju su uplatu pro-
pisani računi ovim pravilnikom raspoređuju se
u budžet Republike, odnosno budžet lokalne vla-
sti, organizacijama za obavezno socijalno osi-
guranje i drugim korisnicima koji su uključeni u
sistem konsolidovanog računa trezora;
● računi za uplatu javnih prihoda vode se prema
Planu računa za uplatu javnih prihoda u okviru
konsolidovanog računa trezora, koji je odštam-
pan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo.
S obzirom na to da je tema ovog članka pro-
blematika evidencionih računa, u nastavku je
akcenat stavljen na odredbe 6. poglavlja (čl.
15–17) Pravilnika za uplatu javnih prihoda, koje
propisuju uplatu javnih prihoda na evidencione
i račune za objedinjenu naplatu prihoda za po-
sebne namene.
Saglasno st. 1. člana 15. Pravilnika o javnim
prihodima (uz izuzetak odredbi člana 5, kojim
je propisana struktura broja računa za uplatu
javnih prihoda, i člana 8, koji propisuje obave-
zno unošenje elementa broja tekućeg računa, tj.
unošenje broja računa za uplatu javnog prihoda
iz člana 5. ovog pravilnika, kao i odredbi člana
11, kojima je propisana struktura poziva na broj
odobrenja računa za uplatu javnih prihoda), radi
obezbeđivanja posebnih evidencija i objedinja-
vanja naplate prihoda određeni javni prihodi
uplaćuju se na račune sa oznakom 845 – Evidenci-
oni računi prihoda organa i drugih korisnika
javnih sredstava koji su uključeni u sistem kon-
solidovanog računa trezora, i oznakom 848 – Ra-
čuni za objedinjenu naplatu prihoda za posebne
namene. Sa računa iz stava 1. ovog člana sredstva
se prenose na odgovarajuće račune za uplatu jav-
nih prihoda – računi 843.
Prema članu 16. Pravilnika o javnim prihodi-
ma, na račun 845 – Evidencioni računi prihoda
organa i drugih korisnika javnih sredstava koji
su uključeni u sistem konsolidovanog računa tre-
zora – uplaćuju se:
1. prihodi koje organi uprave i pravosudni orga-
ni ostvare obavljanjem svoje delatnosti;
2. prihodi od carina i drugih uvoznih dažbina,
akciza i poreza na dodatu vrednost pri uvozu,
kao i drugi prihodi koje naplati Uprava cari-
na, osim akciza i poreza na dodatu vrednost pri
uvozu reklamnog materijala i uzoraka koji se
besplatno primaju iz inostranstva;
3. prihodi direktnih korisnika budžetskih sred-
stava Republike Srbije;
4. donacije, pomoći i transferi u korist nivoa
Republike Srbije;
5. javni prihodi naplaćeni u postupku prinudne
naplate;
6. sredstva ostvarena od prodaje kapitala u po-
stupku privatizacije;
7. sredstva ostvarena od prodaje akcija Akcio-
narskog fonda;
8. prihodi ustanova kulture;
9. prihodi zavoda za izvršenje krivičnih sank-
cija;
10. prihodi odnosno primanja ustanova socijal-
ne zaštite.
Prihodi od administrativnih i sudskih
taksi u celosti se raspoređuju na račune 843 –
Republička administrativna taksa, odnosno
Republička sudska taksa.
Sredstva ostvarena od prodaje kapitala u
postupku privatizacije i sredstva ostvarena od
prodaje akcija Akcionarskog fonda sa evidenci-
onih računa 845 raspoređuje Uprava za trezor po
dobijanju obaveštenja od ministarstva nadle-
žnog za poslove privrede.
Saglasno članu 17. Pravilnika o javnim pri-
hodima, na račun 848 – Računi za objedinjenu na-
platu prihoda za posebne namene – uplaćuju se
objedinjeno javni prihodi za određene namene.
Raspoređivanje objedinjene naplate prihoda za
posebne namene vrši se po elementima koje za-
daje nadležni organ na osnovu popunjenog poziva
na broj zaduženja po modelu 97, sa kontrolnim
brojem.
Za detaljnije poznavanje problematike koja
se odnosi na evidentiranja javnih prihoda na
evidencione račune i račune za objedinjenu na-
platu prihoda za posebne namene važno je ima-
ti u vidu odredbe iz poglavlja 7, koje se odnose
na strukturu broja evidencionog računa i ra-
čuna za objedinjenu naplatu za posebne namene
(čl. 18. i 19. Pravilnika), kao i odredbe iz po-
glavlja 8, koje se odnose na strukturu poziva na
broj odobrenja prilikom uplate javnih prihoda
na evidencione račune i račune za objedinjenu
naplatu prihoda za posebne namene (čl. 20–25.
Pravilnika).
APRIL 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 81
BUDŽETSKI KORISNICI
Prema članu 26. Pravilnika o javnim priho-
dima, uplata doprinosa za obavezno zdravstve-
no osiguranje zaposlenih (na teret zaposlenog
i na teret poslodavca) vrši se na propisane ra-
čune prema opštini odnosno gradu u kojoj/kom
zaposleni ima prebivalište. Izuzetak od ovog
člana je to što doprinos za zdravstveno osigu-
ranje za zaposlene koji imaju prebivalište na
teritoriji grada Beograda i grada Niša može
da se uplati i na propisane račune prema grad-
skoj opštini na čijoj je teritoriji sedište po-
slodavca.
Na osnovu člana 27. Pravilnika o javnim pri-
hodima Uprava za trezor vrši raspored i pre-
nos sredstava sa računa za uplatu javnih prihoda
na račune korisnika javnih prihoda i primanja.
Uplaćeni javni prihodi i primanja raspore-
đuju se korisnicima javnih prihoda i primanja u
skladu sa Zakonom, odnosno prema pripadnosti
i propisanim stopama učešća pojedinih kori-
snika u rasporedu tih prihoda i primanja.
Raspored javnih prihoda i primanja prema
pripadnosti sadržan je u koloni 9 Priloga 1:
1) oznaka 1 – prihodi i primanja koji pripadaju
opštini;
2) oznaka 2 – prihodi i primanja koji pripadaju
gradu;
3) oznaka 2/o – prihodi koji pripadaju filijali
organizacije za obavezno socijalno osiguranje;
4) oznaka 3 – prihodi i primanja koji pripadaju
autonomnoj pokrajini;
5) oznaka 4 – prihodi i primanja koji pripadaju
Republici;
6) oznaka 4/o – prihodi i primanja koji pripadaju
organizacijama za obavezno socijalno osigura-
nje;
7) oznaka 4/p – prihodi koji pripadaju Javnom
preduzeću „Putevi Srbije”.
Uplaćeni javni prihodi i primanja raspore-
đuju se korisnicima svakog radnog dana.
Korisnici javnih prihoda i primanja u sarad-
nji sa Upravom za trezor mogu da utvrde i druge
rokove za raspored uplaćenih javnih prihoda i
primanja.
Saglasno članovima 29. i 30. Pravilnika o jav-
nim prihodima propisan je način izveštavanja o
naplaćenim i raspoređenim javnim prihodima
i primanjima. Uprava za trezor izveštava na-
dležni organ Republike, autonomne pokrajine,
opštine, grada i organizacije za obavezno soci-
jalno osiguranje o uplatama i rasporedu javnih
prihoda i primanja, odnosno dostavlja izveštaj
o bruto naplati, povraćaju i rasporedu javnih
prihoda i primanja. Navedeni izveštaj Uprava
za trezor dostavlja nadležnim organima i or-
ganizacijama za obavezno zdravstveno osigura-
nje najkasnije trećeg radnog dana za prethodni
mesec, prema pripadnosti javnih prihoda i pri-
manja.
Uprava za trezor dostavlja nadležnom pore-
skom organu pojedinačne dnevne podatke o pro-
metu računa za uplatu javnih prihoda. Uprava
za trezor na zahtev korisnika javnih prihoda i
primanja može da dostavlja izveštaje o stanju i
promenama na računima javnih prihoda.
Način vođenja računa za uplatu javnih pri-
hoda propisan je veoma precizno Pravilnikom
o javnim prihodima, kao i kako i na koje račune
se vrši uplata javnih prihoda, odnosno kako
se vrši evidencija javnih prihoda na eviden-
cione račune i račune za objedinjenu naplatu
prihoda za posebne namene. Uspostavljen je
transparentan sistem izveštavanja o naplati
javnih prihoda i njihovom rasporedu na pri-
padajuće korisnike, koji na taj način podržava
sveobuhvatnu evidenciju poslovnih događa-
ja koji treba da se evidentiraju u poslovnim
knjigama svakog obveznika vođenja poslovnih
knjiga, u skladu sa odredbama propisa o budžet-
skom računovodstvu.
Pravilnik o sistemu izvršenja budžeta
Republike Srbije
Pravilnik o izvršenju budžeta je podzakonski
akt donet na osnovu članova 53, 58. i 96. Zakona o
budžetskom sistemu. Prema članu 1. tog pravilni-
ka uređuju se procesi i postupci funkcionisanja
sistema izvršenja budžeta Republike Srbije kao
dela sistema upravljanja javnim finansijama
koji obuhvata procese i postupke koji se sprovo-
de elektronskom komunikacijom sa Upravom za
trezor u sastavu Ministarstva finansija, a ko-
jima se izvršavaju rashodi korisnika sredstava
utvrđenih u budžetu Republike Srbije, odnosno
aktom o privremenom finansiranju Republike
Srbije.
Sistem izvršenja budžeta obuhvata postupke
i uslove za određivanje i promenu kvota, koje za
tromesečni ili neki drugi period, saglasno za-
konu kojim se uređuje budžetski sistem, utvrđuje
ministar i bliže uređuje način nastanka obave-
82 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
BUDŽETSKI KORISNICI
ze, izveštavanje o preuzetim obavezama i način
plaćanja koja se vrše iz budžeta.
Shodno članu 2. Pravilnika o izvršenju budže-
ta, u nastavku će biti pomenuti samo neki izrazi
sa aspekta date teme, kao što su:
1. korisnik – termin koji podrazumeva korisni-
ka sredstava budžeta Republike Srbije koji budžet
izvršava korišćenjem namenske komunikacio-
ne mreže i opreme Trezora (Uprava za trezor u
sastavu Ministarstva finansija) za pristup si-
stemu izvršenja budžeta, u skladu sa odredbama
ovog pravilnika;
2. Registar korisnika – predstavlja spisak ko-
risnika koji su uključeni u konsolidovani račun
trezora Republike i izvršavaju budžet u skladu
sa odredbama ovog pravilnika;
3. Registar računa – predstavlja skup evidenci-
onih računa na kojima se registruju izvršena
plaćanja i primanja korisnika u toku fiskalne
godine;
4. Registar primalaca sredstava – predstavlja
spisak pravnih i fizičkih lica kojima se vrši
plaćanje, koji sadrži podatke o poreskom iden-
tifikacionom broju (PIB) za pravna lica i je-
dinstvenom matičnom broju za fizička lica,
broj tekućih računa primalaca sredstava, a za
primaoce koji su korisnici budžetskih sredstava
oznaku vrste korisnika;
5. evidencioni račun korisnika u sistemu iz-
vršenja budžeta – predstavlja račun na kome se
evidentiraju izvršena plaćanja i primanja od
strane korisnika za sve transakcije, zahtevi za
plaćanje sa podračuna izvršenja budžeta Republi-
ke Srbije u toku budžetske godine, koji ne učestvu-
je u platnom prometu.
Prema članu 5. Pravilnika propisan je Regi-
star korisnika, koji se vodi kao elektronska
baza podataka u okviru sistema izvršenja budže-
ta, u koju se unose sledeći podaci: jedinstveni
broj korisnika, naziv korisnika, matični broj
korisnika, jedinstveni broj i naziv direktnog
korisnika koji je u budžetskom smislu odgovoran
za indirektnog korisnika, vrsta organizovanja
korisnika, model budžetskog planiranja (linij-
sko, programsko) i period postojanja korisnika.
Unos, promenu i brisanje podataka u Registru
korisnika, kao i održavanje baze podataka,
vrši Uprava za trezor.
U okviru sistema za izvršenje budžeta otva-
raju se i vode evidencioni šifarnici sistema
jedinstvene budžetske klasifikacije (ekonomske
klasifikacije prihoda i primanja, ekonomske
klasifikacije rashoda i izdataka, organizaci-
one klasifikacije, funkcionalne klasifikaci-
je, programske klasifikacije i klasifikacije
prema izvorima finansiranja). Uprava za trezor
održava i ažurira podatke o pomenutim šifar-
nicima. Korisnik otvara, vodi, ažurira i odr-
žava šifarnike podekonomske klasifikacije
prihoda i primanja, podekonomske klasifika-
cije rashoda i izdataka i podklasifikacije ras-
hoda i izdataka prema izvorima finansiranja.
Saglasno članu 9. Pravilnika o izvršenju
budžeta propisana je odredba o računima ko-
risnika. Sistem za izvršenje budžeta sadrži
evidencione račune na kojima se evidentiraju
izvršena plaćanja i ostvarena primanja za sve
transakcije zahteva za plaćanje sa podračuna
izvršenja budžeta Republike Srbije (Registar
plaćanja).
Sve ostale evidencije smatraju se pomoćnim
u odnosu na Registar plaćanja.
Korisnik ima jedan evidencioni račun za
evidentiranje plaćanja na teret sredstava odo-
brenih budžetom – Izvor 01 – Prihodi iz budžeta.
Evidencioni račun sredstava budžeta u okviru
sistema izvršenja budžeta jeste račun koji Uprava
za trezor otvara korisniku.
Evidencioni račun sredstava budžeta ne uče-
stvuje u platnom prometu.
Na evidencionom računu evidentiraju se izvr-
šene transakcije plaćanja od strane korisnika.
Početno stanje na evidencionom računu sred-
stava budžeta u svakoj godini iznosi nula, tako da
se po izvršenim transakcijama plaćanja na tom
računu u toku godine iskazuje negativno stanje,
da bi se u postupku zatvaranja budžetske godine
saldo na evidencionom računu ponovo sveo na
nulu.
Za evidentiranje primanja i izdataka na te-
ret sredstava ostalih izvora prihoda korisnik
može da ima više evidencionih računa.
Evidencioni račun sredstava ostvarenih iz
ostalih izvora finansiranja jeste račun kori-
snika u okviru sistema za izvršenje budžeta, koji
se otvara na zahtev korisnika i na kojem se evi-
dentiraju sredstva ostvarena iz ostalih izvora
finansiranja korisnika, ostvarena primanja i
izvršeni rashodi i izdaci.
Evidencioni račun drugih sredstava iz pret-
hodnog stava (stav 9) ovog člana ne učestvuje u
platnom prometu.
APRIL 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 83
BUDŽETSKI KORISNICI
Korisnik koji određeni rashod izvršava iz
sredstava budžeta i iz drugih prihoda obavezan
je da izmirenje tog rashoda prvo vrši iz priho-
da iz tih drugih izvora, evidentiranih na evi-
dencionom računu iz stava 9. ovog člana, nakon
čijeg se utroška preostali iznos rashoda izvr-
šava iz sredstava budžeta.
Na osnovu člana 10. Pravilnika o izvršenju
budžeta propisan je način otvaranja računa za go-
tovinu. Račun za gotovinu otvara se u Upravi za
trezor na osnovu naloga ministra nadležnog za
poslove finansija.
Račun za gotovinu otvara se korisniku, odno-
sno njegovom organizacionom delu.
Račun za organizacioni deo korisnika iz sta-
va 2. ovog člana otvara se u okviru računa 806
– Preneta sredstva za gotovinske isplate (u da-
ljem tekstu: račun za gotovinu).
Isplata gotovine pojedinim korisnicima,
odnosno njihovim organizacionim delovima sa
računa za gotovinu vrši se preko organizacio-
nih jedinica Uprave za trezor.
Korisnik dostavlja Upravi za trezor overen
spisak lica ovlašćenih za preuzimanje gotovine
za organizacioni deo korisnika kojem se otvara
račun.
Po zahtevu korisnika, sredstva sa računa
izvršenja budžeta Republike Srbije (u daljem
tekstu: račun izvršenja budžeta) prenose se na
račune za gotovinu.
Isplata gotovine vrši se isključivo lici-
ma ovlašćenim za preuzimanje gotovine, nave-
denim u spisku iz stava 5. ovog člana, na osnovu
naloga za isplatu koji se ispostavlja i overava
u nadležnoj organizacionoj jedinici Uprave za
trezor.
U slučaju da se sredstva ne isplate istog rad-
nog dana ovlašćenom licu korisnika iz stava 5.
ovog člana, nadležna organizaciona jedinica
Uprave za trezor na zahtev korisnika može da
izvrši isplatu tih sredstava u roku od dva rad-
na dana, posle kog roka organizaciona jedinica
Uprave vrši povraćaj neisplaćenog iznosa sred-
stava sa računa za gotovinu korisnika na račun
izvršenja budžeta.
Izuzetno od prethodnog stava 8. ovog člana,
na posebno obrazloženi zahtev određenog kori-
snika Uprava za trezor može da odobri stalno
držanje neophodnog iznosa na računu za gotovi-
nu, odnosno u blagajni korisnika, za specijalne
namene, do visine sredstava koju svojim aktom,
uz saglasnost Uprave za trezor, utvrdi taj kori-
snik.
Naknada za promet ostvaren na tom računu
naplaćuje se na teret računa izvršenja budžeta.
U skladu sa članom 11. Pravilnika o izvršenju
budžeta, Uprava za trezor korisnicima elektron-
skim putem obezbeđuje izvode sa evidencionih
računa svakog radnog dana za transakcije plaća-
nja za izvršene rashode i izdatke iz prethodnog
radnog dana.
Uprava za trezor obezbeđuje podatke kori-
snicima o dnevnom prometu evidencionih ra-
čuna, što znači da obveznik vođenja poslovnih
knjiga koji ima otvoren evidencioni račun u
Upravi za trezor može da evidentira promene
finansijskih transakcija koje su registrovane
preko evidencionih računa, pri čemu nema me-
sta dilemi da li u svojim poslovnim knjigama
treba ili ne treba da vodi poslovne promene
koje se evidentiraju preko evidencionih ra-
čuna. To su poslovne promene koje se registru-
ju u Glavnoj knjizi Uprave za trezor, ali isto
tako one treba da se na osnovu izvoda sa evi-
dencionog računa registruju i u Glavnoj knjizi
obveznika vođenja poslovnih knjiga koji ima
otvoren evidencioni račun.
Pravilnik o načinu utvrđivanja i
evidentiranja korisnika javnih sredstava i
o uslovima i načinu za otvaranje i ukidanje
podračuna konsolidovanog računa u Upravi
za trezor
Prema članu 1. Pravilnika o evidenciji ko-
risnika javnih sredstava propisan je način
utvrđivanja i evidentiranja korisnika javnih
sredstava, kao i pravnih lica i drugih subjeka-
ta koji ne pripadaju javnom sektoru, kojima se
vrši prenos sredstava iz budžeta u Evidenciji
korisnika javnih sredstava (u daljem tekstu: Evi-
dencija KJS) Ministarstva finansija – Uprave za
trezor (u daljem tekstu: Uprava).
Na osnovu podataka iz navedene Evidencije
KJS utvrđuju se i evidentiraju korisnici javnih
sredstava u spisku korisnika javnih sredstava,
koje posebnim aktom utvrđuje ministar finan-
sija.
Na osnovu stava 3. člana 1. pomenutog pravil-
nika propisuju se i uslovi i način za otvaranje i
ukidanje dinarskih i deviznih podračuna (u da-
ljem tekstu: podračuni) konsolidovanog računa
84 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
BUDŽETSKI KORISNICI
trezora u Upravi, koji se vode u Evidenciji po-
dračuna korisnika javnih sredstava u Upravi (u
daljem tekstu: Evidencija podračuna KJS).
Na osnovu člana 13. Pravilnika o evidenciji
korisnika javnih sredstava sadržana je odred-
ba o podračunima korisnika javnih sredstava i
drugih subjekata.
Prema 1. stavu člana 13, podračun je račun di-
narskih i deviznih sredstava korisnika javnih
sredstava preko kojeg se vrši promet sredstava,
odnosno izvršavaju platne transakcije, koji se
otvara u okviru pripadajućeg konsolidovanog
računa trezora, a vodi se u Upravi.
Stavom 2. istog člana propisano je da se po-
dračuni korisnika javnih sredstava vode u Evi-
denciji podračuna KJS kao elektronska baza
podataka Uprave.
Stavom 3. istog člana propisuje se da Eviden-
cija podračuna KJS, pored podataka sadržanih u
Evidenciji KJS, sadrži i sledeće podatke:
● indikator podračuna – din./dev.;
● broj podračuna;
● naziv podračuna;
● aktivnost podračuna;
● status podračuna u platnom prometu,
● podračun prenosa (ukidanje podračuna sa pre-
nosom);
● namenu sredstava na podračunu;
● promet i saldo sredstava, datum promene
stanja sredstava i broj izvoda na dinarskom po-
dračunu;
● oznaku prinudnog izvršenja (podleže bloka-
di/oslobođen blokade);
● oznaku tarife;
● podračun za tarifu/SWIFT troškovi;
● datume unosa, promene podataka i ukidanja
podračuna.
Što se tiče drugih odredbi u vezi sa otvara-
njem, promenom podataka i ukidanjem podračuna
korisnika javnih sredstava i drugih subjekata
u Evidenciji podračuna KJS, one su regulisane
članovima od 14. do 18. Pravilnika o evidenciji
korisnika javnih sredstava.
Pravilnik o planu podračuna
konsolidovanog računa trezora
Pravilnikom o planu podračuna uređuje se
Plan podračuna konsolidovanog računa Trezo-
ra (u daljem tekstu: Pravilnik), koji se vodi u
Upravi za trezor, kao i njegova sadržina, način
korišćenja i vođenja podračuna. Plan računa je
odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sa-
stavni deo.
Prema članu 2. Pravilnika o planu podračuna,
podračuni konsolidovanog računa trezora su:
1. računi gotovine,
2. računi plasmana,
3. obračunski računi,
4. računi korisnika budžetskih sredstava i or-
ganizacija za obavezno socijalno osiguranje i
drugih korisnika javnih sredstava koji su uklju-
čeni u sistem konsolidovanog računa trezora (u
daljem tekstu: korisnik sredstava),
4a. posebni namenski dinarski računi uključeni
u sistem konsolidovanog računa trezora, koji se
otvaraju ostalim korisnicima javnih sredstava
i ostalim – posebnim korisnicima javnih sred-
stava,
5. računi za uplatu javnih prihoda, računi za ob-
jedinjenu naplatu prihoda i evidencioni raču-
ni,
6. računi vanbilansne evidencije.
U skladu sa članom 9. Pravilnika, na računi-
ma korisnika budžetskih sredstava posebno se
vode:
1. sredstva izdvojena budžetom, odnosno finan-
sijskim planom organizacije za obavezno soci-
jalno osiguranje,
2. sredstva sopstvenih prihoda koja korisnik
sredstava ostvaruje u skladu sa Zakonom.
Na drugim računima i ostalim računima vode
se sredstva za posebne namene u skladu sa poseb-
nim propisima.
U skladu sa članom 13. Pravilnika propisani
su računi za uplatu javnih prihoda, računi za ob-
jedinjenu naplatu prihoda i evidencioni raču-
ni prihoda organa i drugih korisnika, prenos
naplaćenih javnih prihoda, račun za objedinjenu
naplatu prihoda za određene namene, računi za
objedinjenu naplatu prihoda i evidencioni ra-
čuni za isplatu plata – obrazovanje, kako sledi:
Na računu 843 – Računi za uplatu javnih pri-
hoda – evidentiraju se uplate i raspored pore-
za, taksa, doprinosa i drugih javnih prihoda koji
pripadaju budžetu Republike Srbije, budžetima
lokalne vlasti, organizacijama obaveznog soci-
jalnog osiguranja i drugim korisnicima javnih
prihoda.
Na računu 845 – Evidencioni računi prihoda
organa i drugih korisnika sredstava – eviden-
tiraju se prihodi koje ostvaruju organi Repu-
blike, organi lokalne vlasti i drugi korisnici
APRIL 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 85
BUDŽETSKI KORISNICI
sredstava, koji imaju karakter javnih prihoda.
Na ovom računu mogu da se evidentiraju i pri-
hodi koje ostvaruju javne agencije i druga regu-
latorna tela, koji imaju karakter sopstvenih
prihoda.
Naplaćeni javni prihodi prenose se sa raču-
na 845 na račune za uplatu javnih prihoda (843),
a naplaćeni sopstveni prihodi javnih agencija i
drugih regulatornih tela na njihove račune sop-
stvenih prihoda.
Na računu 848 – Račun za objedinjenu naplatu
prihoda za određene namene – uplaćuju se obje-
dinjeno javni prihodi za određene namene na
osnovu elektronske prijave.
Na računu 849 – Računi za objedinjenu napla-
tu prihoda – evidentiraju se prihodi koji se
naplate objedinjeno i raspoređuju na učesnike
u tom prihodu.
Na računu 860 – Evidencioni računi za ispla-
tu plata – obrazovanje – evidentira se promet
i stanje sredstava prenetih za isplatu plata,
dodataka i naknada plata zaposlenih, odnosno
naknada lica angažovanih po ugovoru kod in-
direktnih korisnika budžetskih sredstava za
oblast osnovnog i srednjeg obrazovanja.
Računovodstveno evidentiranje
prihoda i primanja na osnovu izvoda
evidencionog računa koji dostavlja
Uprava za trezor korisnicima
sredstava
Prethodno je konstatovano da korisnici
sredstava budžeta i korisnici sredstava orga-
nizacija obaveznog socijalnog osiguranja koji
imaju otvorene evidencione račune, putem dnev-
nih izvoda evidencionih računa koje dobijaju
od Uprave za trezor vrše knjiženje poslovnih
promena u vezi sa prilivom i odlivom novčanih
sredstava po osnovu prihoda i primanja, odno-
sno rashoda i izdataka. U nastavku je prikazano
računovodstveno evidentiranje priliva i odli-
va sredstava na osnovu izvoda sa evidencionog
računa koji dostavlja Uprava za trezor korisni-
ku sredstava.
Primer: Knjiženje fakturisanja i
naplate potraživanja na osnovu izvoda
evidencionog računa
Indirektni korisnik budžetskih sredstava
ispostavio je kupcu u novembru 2018. godine
fakturu u iznosu od 120.000,00 dinara za par-
king usluge, u kojoj je sadržan i porez na dodatu
vrednost u iznosu od 20.000,00 dinara. Obve-
znik PDV-a platio je obavezu za PDV u poreskom
periodu 15. 12. 2018. godine, obraćajući se Upravi
za trezor sa zahtevom da joj izvrši prenos sred-
stava iz budžeta radi plaćanja PDV-a, s obzirom
na to da ispostavljena faktura nije naplaćena u
decembru 2018. godine. Kupac je platio fakturu
u januaru 2019. godine u iznosu od 120.000,00 di-
nara.
Red.
br. Konto Opis Dug. Potr.
1.
122111 Potraživanja od
kupaca 120.000,00
254111 Obaveze prema
budžetu 100.000,00
245241 Obaveze za PDV
po izdatim
fakturama po
opštoj stopi 20.000,00
– za ispostavljenu fakturu – parkiranje kola za
novembar 2018.
2.
121112 Tekući računi 20.000,00
791111 Prihodi iz budžeta 20.000,00
– za prenos sredstava iz budžeta radi plaćanja PDV-a
3.
482191 Ostali porezi 20.000,00
121112 Tekući računi 20.000,00
– izmirivanje obaveze za PDV
4.
121112 Tekući računi 120.000,00
122111 Potraživanja od
kupaca 120.000,00
– naplata fakture od strane kupca
5.
254111 Obaveze prema
budžetu 100.000,00
245241 Obaveze za PDV
po izdatim
fakturama po
opštoj stopi 20.000,00
121112 Tekući računi 120.000,00
– prenos sredstava u budžet
Primer: Knjiženje odliva novčanih
sredstava po osnovu obračuna i
isplate zarada i plaćanja usluga
tekućeg održavanja zgrade
Gimnazija iz Kragujevca primila je dnevni
izvod evidencionog računa Uprave za trezor
Ministarstva finansija, u kojem su prikazani
prilivi i odlivi novčanih sredstava:
a. Priliv novčanih sredstava radi isplate bru-
to zarada za tri zaposlena radnika (pojednosta-
vljen primer) za januar 2019. godine u iznosu od
293.292,00 dinara, u skladu sa odobrenim apro-
prijacijama u Zakonu o budžetu Republike Srbije
za 2019. godinu. Obračunata zarada neto za prvog
86 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
BUDŽETSKI KORISNICI
zaposlenog iznosi 55.000,00, za drugog zaposle-
nog 60.000,00 i za trećeg zaposlenog 65.000,00
dinara, prema sledećem obračunu prikazanom u
tabeli 1.
Tabela 1: Obračun zarade
Red.
br. Opis
Zaposleni
Radnik 1 Radnik 2 Radnik 3 Iznos
0 1 2 3 4 5 (2 + 3 + 4)
1 Obračunata neto zarada 55.000,00 60.000,00 65.000,00 180.000,00
2. Obračunata bruto zarada (neto – 1500,00) : 0,701 76.320,00 83.452,00 90.585,00 250.357,00
3. Osnovica za porez (red. br. 2 – 15.000,00) 61.320,00 68.452,00 75.585,00 205.357,00
4. Osnovica za plaćanje doprinosa (red. br. 2 ) 76.320,00 83.452,00 90.585,00 250.357,00
5. Porez na zarade (red. br. 3 h 10%) 6.132,00 6.845,00 7.559,00 20.536,00
6. Doprinosi na teret zaposlenog – zbirno
(red. br. 4 h 19,9%) 15.188,00 16.607,00 18.026,00 49.821,00
7. Neto za isplatu (red. br. 2 – red. br. 5 – red. br. 6 =
red. br. 1) 55.000,00 60.000,00 65.000,00 180.000,00
– za PIO (red. br. 4 h 14%) 10.685,00 11.683,00 12.682,00 35.050,00
– za zdravstvo (red. br. 4 h 5,15%) 3.930,00 4.298,00 4.665,00 12.893,00
– za nezaposlenost (red. br. 4 h 0,75%) 573,00 626,00 679,00 1.878,00
8. Doprinosi na teret poslodavca – zbirno
(red. br. 4 h 17,15%) 13.088,00 14.312,00 15.535,00 42.935,00
– za PIO (red. br. 4 h 12%) 9.158,00 10.014,00 10.870,00 30.042,00
– za zdravstvo (red. br. 4 h 5.15%) 3.930,00 4.298,00 4.665,00 12.893,00
9. Ukupni rashodi za zarade (red. br. 2 + red. br. 8) 89.408,00 97.764,00 106.120,00 293.292,00
b. Uprava za trezor Grada Kragujevca evidenti-
rala je, u skladu sa Odlukom o budžetu Grada Kra-
gujevca za 2019. godinu, priliv i odliv novčanih
sredstava na evidencionom računu, i to:
1) priliv sredstava iz izvora 01 – Prihodi iz bu-
džeta lokalne vlasti za pokriće izvršenih usluga
tekućeg održavanja u iznosu od 150.000,00 dinara;
2) odliv novčanih sredstava za izvršene usluge
tekućeg održavanja zgrade u iznosu od 150.000,00
dinara, u skladu sa odobrenim aproprijacijama
i nalogom za plaćanje ovlašćenog lica gimnazi-
je (direktora).
Red.
br. Konto Opis Dug. Potr.
1.
121112-1 Evidencioni račun u Upravi za trezor Republike 1293.292,00
791111 Prihodi iz budžeta Republike 293.292,00
– evidentiranje priliva sredstava na račun iz izvora 01
2.
231111 Obaveze za neto plate i dodatke 180.000,00
231211 Obaveze po osnovu poreza na plate i dodatke 20.536,00
231311 Obaveze po osnovu doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje na plate i
dodatke 35.050,00
231411 Obaveze po osnovu doprinosa za zdravstveno osiguranje na plate i dodatke 12.893,00
231511 Obaveze po osnovu doprinosa za nezaposlenost na plate i dodatke 1.878,00
234111 Obaveze po osnovu doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje na teret
poslodavca 30.042,00
234211 Obaveze po osnovu doprinosa za zdravstveno osiguranje na teret poslodavca 12.893,00
121112-1 Evidencioni račun u Upravi za trezor Republike 293.292,00
– za evidenciju isplaćenih zarada, poreza i doprinosa na zarade i iz zarada za januar 2019. godine
121112-2 Evidencioni račun u Upravi za trezor Grada 150.000,00
791111-1 Prihodi iz budžeta 150.000,00
– za priliv sredstava iz gradskog budžeta u skladu sa odobrenim aproprijacijama Odluke o budžetu Grada
252111 Dobavljači u zemlji 150.000,00
121112-2 Evidencioni račun u Upravi za trezor Grada 150.000,00
– za plaćanje fakture dobavljača za izvršene usluge tekućih popravki i održavanja zgrade
BUDŽETSKI KORISNICI
Napomena: U ovom primeru nisu prikazana
kompletna knjiženja obračuna zarada, što se od-
nosi na terećenje tekućih rashoda, već samo ona
knjiženja koja su u vezi sa poslovnim promenama
sa evidencionog računa.
Zaključak
Cilj komentara evidencije novčanih sredsta-
va kod korisnika sredstava koji imaju otvorene
evidencione račune bio je da eventualno otklo-
ni neke dileme u vezi sa vođenjem evidencija
u njihovim glavnim knjigama koje se odnose na
platni promet. Na osnovu postavljenih pitanja
uočeno je da su neki korisnici sredstava sma-
trali da u glavnim knjigama korisnika sredstava
ne treba da se vodi evidencija platnog prometa
koja je registrovana na evidencionim računi-
ma zato što je to pomoćna evidencija koja nije
u sastavu vođenja njihovih poslovnih knjiga. To
vođenje pomoćne evidencije o platnom prometu
u okviru Uprave za trezor na evidencionim raču-
nima ne može i ne sme da bude alibi da poslovne
promene o platnom prometu, registrovane pre-
ko evidencionog računa, ne treba da se vode u
Glavnoj knjizi korisnika sredstava. Naprotiv,
poslovne promene u vezi sa platnim prometom,
registrovane na evidencionom računu, Uprava za
trezor dostavlja svakodnevno svakom korisniku
sredstava. Postavlja se pitanje čemu bi služilo
dostavljanje izvoda sa evidencionog računa ako
se ne bi knjižili registrovani prilivi i odli-
vi novčanih sredstava. Ukoliko ne bi bilo knji-
ženja registrovanog priliva i odliva novčanih
sredstava putem izvoda evidencionih računa, to
ne bi bilo u skladu sa načelom sveobuhvatnosti
evidencije o evidentiranju svih poslovnih pro-
mena. Dakle, izvod sa evidencionog računa upra-
vo služi za proknjižavanje poslovnih promena
i u Glavnoj knjizi korisnika sredstava u vezi sa
nastalim prihodima i primanjima, kao i rasho-
dima i izdacima. Stanje evidencionog računa na
kraju poslovne godine mora da bude zatvoreno i
saldo mu je nula. Dakle, koliki je bio odliv nov-
čanih sredstava po raznim namenama u skladu sa
odobrenim aproprijacijama, toliko bi trebalo
da iznosi i priliv novčanih sredstava iz izvora
sredstava za pokriće rashoda i izdataka, što je
utvrđeno Zakonom o budžetu, odnosno Odlukom o
budžetu za poslovnu godinu. PS