Oznaka: stalna poslovna jedinica

MART 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 129
POREZI
Uvod
Strana pravna lica mogu da, u cilju obavljanja
delatnosti u Srbiji, osnuju privredno društvo
(zavisno pravno lice) ili ogranak u skladu sa
Zakonom o privrednim društvima. Razlozi zbog
kojih se često opredeljuju za osnivanje ogranka
umesto zavisnog pravnog lica jesu, između osta-
log, i poreske prirode.
U slučaju zavisnog preduzeća, strani osni-
vači oporezuju se dva puta – prvi put porezom
na dobit koju je ostvarilo zavisno preduzeće, a
drugi put porezom na dividende, prilikom is-
plate tako ostvarene dobiti osnivaču. U slučaju
ogranka, dobit ostvarena preko njega oporezu-
je se samo jednom – porezom na dobit ogranka,
budući da transfer tako oporezovane dobiti
centrali (stranom osnivaču) nije predmet opo-
rezivanja porezom na dividende.
U slučaju prihoda po osnovu kamate, autor-
skih naknada, zakupa i podzakupa nepokretnih i
pokretnih strani na teritoriji Srbije i slič-
no, koji su oporezivi porezom po odbitku prema
članu 40. Zakona o porezu na dobit, ako bi se is-
plaćivali inostranoj centrali, stalna poslovna
jedinica ne bi imala obavezu obračuna poreza
po odbitku. S druge strane, članom 20. Zakona o
porezu na dobit propisano je da se stalnoj po-
slovnoj jedinici ne priznaju kao rashod u pore-
skom bilansu:
● kamata i pripadajući troškovi po osnovu
zajma odobrenog stalnoj poslovnoj jedinici od
strane njene nerezidentne centrale,
● naknada po osnovu autorskog i srodnih pra-
va i prava industrijske svojine, koju stalna po-
slovna jedinica isplaćuje svojoj nerezidentnoj
centrali.
Znači, ovi izdaci uopšte se ne priznaju kao
rashod u poreskom bilansu SPJ. Ti rashodi is-
kazuju se pod rednim brojem 29 obrasca PB 1,
odnosno na rednom broju 12 obrasca PBPJ, u zavi-
snosti od toga koji poreski bilans SPJ sastavlja.
U skladu sa članom 3. Zakona o porezu na do-
bit, obveznici poreza na dobit su i nerezidenti
Republike Srbije – pravna lica koja su osnovana
i imaju sedište stvarne uprave na teritoriji
druge države, a poslovanje obavljaju preko stal-
ne poslovne jedinice koja se nalazi na teritori-
ji Republike Srbije.
Prvo je potrebno utvrditi da li nerezident-
ni obveznik ima stalnu poslovnu jedinicu u
Srbiji. Ako je nema, dobit koju ostvaruje poslo-
vanjem u Srbiji nije predmet oporezivanja, od-
nosno oporezivanju mogu podleći samo prihodi
koje u Srbiji ostvaruje, a oporezivi su u skladu
sa članom 40. Zakona:
Dr Marijana Žiravac Mladenović, glavni i odgovorni urednik časopisa „Poslovni savetnik”
Stalna poslovna jedinica –
sastavljanje poreskog bilansa na
obrascu PBPJ i poreske prijave na
obrascu PDP za 2018. godinu
Poreski bilans i poresku prijavu za 2018. godinu stalna poslovna jedinica
nerezidentnog obveznika dostavlja nadležnom poreskom organu elektron-
skim putem najkasnije do 1. jula 2019. godine. Prijava se smatra podnetom kada
Poreska uprava potvrdi formalnu ispravnost i matematičku tačnost iskaza-
nih podataka, a zatim dodeli broj prijave, broj odobrenja za plaćanje ukupnog
iznosa obaveze po tom osnovu i u elektronskom obliku dostavi navedene in-
formacije podnosiocu prijave.
130 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZI
1) dividende i udela u dobiti u pravnom licu,
uključujući i dividendu iz člana 35. Zakona;
2) naknada od autorskog i srodnih prava i prava
industrijske svojine;
3) kamata;
4) naknada od zakupa i podzakupa nepokretnosti
i pokretnih stvari na teritoriji Republike;
5) naknada od usluga istraživanja tržišta, ra-
čunovodstvenih i revizorskih usluga i drugih
usluga iz oblasti pravnog i poslovnog saveto-
vanja, nezavisno od mesta njihovog pružanja ili
korišćenja, odnosno mesta gde će biti pružene
ili korišćene.
Međutim, ako nerezident ima stalnu poslov-
nu jedinicu u Srbiji, ona podleže oporezivanju u
skladu sa Zakonom, uz poštovanje i primenu odred-
bi ugovora o izbegavanju dvostrukog oporezivanja.
O ugovorima o izbegavanju dvostrukog opo-
rezivanja – primena u stalnim poslovnim jedi-
nicama – opširnije smo pisali u broju 1/2019
časopisa.
U skladu sa članom 4. Zakona, stalna poslovna
jedinica je svako stalno mesto poslovanja preko
kojeg nerezidentni obveznik obavlja delatnost,
a naročito:
1. ogranak;
2. pogon;
3. predstavništvo;
4. mesto proizvodnje, fabrika ili radionica;
5. rudnik, kamenolom ili drugo mesto eksploa-
tacije prirodnog bogatstva.
Stalnu poslovnu jedinicu čine i stalno ili
pokretno gradilište, građevinski ili monta-
žni radovi, ako traju duže od šest meseci, i to:
a) jedna od više izgradnji ili montaža koje se
uporedno obavljaju, ili
b) nekoliko izgradnji ili montaža koje se oba-
vljaju bez prekida jedna za drugom.
Ako lice, zastupajući nerezidentnog obvezni-
ka, ima i vrši ovlašćenje da zaključuje ugovore
u ime tog obveznika, smatra se da nerezidentni
obveznik ima stalnu poslovnu jedinicu u pogle-
du poslova koje zastupnik vrši u ime obveznika.
Ne postoji stalna poslovna jedinica ako ne-
rezidentni obveznik obavlja delatnost preko
komisionara, brokera ili bilo kog drugog lica
koje, u okviru vlastite delatnosti, posluje u svo-
je ime, a za račun obveznika.
Prema odredbama Zakona o privrednim dru-
štvima, ogranak stranog privrednog društva je
njegov izdvojeni organizacioni deo preko kog
pomenuto društvo obavlja delatnost u Republi-
ci Srbiji u skladu sa Zakonom. Ogranak nije pri-
vredno društvo, nema svoj osnovni kapital ni
imovinu, posluje u okviru privrednog društva,
pa u pravnom prometu nastupa u ime i za račun
tog društva. Znači, on je samo deo stranog prav-
nog lica. Naravno, ogranak ima pretežnu delat-
nost koja se registruje, u skladu sa Zakonom o
postupku registracije, u Agenciji za privredne
registre.
Nerezidentni obveznik koji obavlja delat-
nost na teritoriji Republike poslovanjem pre-
ko stalne poslovne jedinice koja vodi poslovne
knjige u skladu sa propisima kojima se uređuje
računovodstvo (ogranak i drugi organizacioni
delovi nerezidentnog obveznika koji obavljaju
delatnost), oporezivu dobit utvrđuje u skladu
sa Zakonom i podnosi za stalnu poslovnu jedi-
nicu poreski bilans i poresku prijavu.
Nerezidentni obveznik koji obavlja delat-
nost preko stalne poslovne jedinice koja ne
vodi poslovne knjige u skladu sa propisima
kojima se uređuje računovodstvo, dužan je da
u toj stalnoj poslovnoj jedinici vodi eviden-
ciju koja obuhvata sve podatke o prihodima i
rashodima, kao i druge podatke od značaja za
utvrđivanje dobiti koju ta jedinica ostvaruje
poslovanjem na teritoriji Republike, ali i da
podnosi poreski bilans i poresku prijavu.
Poreski bilans i poresku prijavu podno-
si i nerezidentni obveznik koji delatnost
na teritoriji Republike obavlja preko stal-
ne poslovne jedinice koja se, saglasno među-
narodnom ugovoru o izbegavanju dvostrukog
oporezivanja, ne smatra stalnom poslovnom
jedinicom.
U zavisnosti od toga da li vode poslovne
knjige u skladu sa računovodstvenim propisi-
ma ili to ne čine, stalne poslovne jedinice
nerezidentnog obveznika sastavljaju različi-
te poreske bilanse i podnose poresku prijavu,
i to:
● poreski bilans na obrascu PB 1 i poresku pri-
javu na obrascu PDP – kada vode poslovne knjige
MART 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 131
POREZI
u skladu sa propisima kojima se uređuje računo-
vodstvo;
● poreski bilans na obrascu PBPJ i poresku
prijavu na obrascu PDP – kada vode evidenciju
u skladu sa članom 5. stav 2. Zakona.
Oporezivu dobit i poresku obavezu za 2018.
godinu stalne poslovne jedince utvrđuju na
osnovu sledećih propisa:
● Zakon o porezu na dobit pravnih lica („Sl.
glasnik RS”, br. 25/2001, 80/2002, 80/2002 –
dr. zakon, 43/2003, 84/2004, 18/2010, 101/2011,
119/2012, 47/2013, 108/2013, 68/2014 – dr. zakon,
142/2014, 91/2015 – autentično tumačenje, 112/2015,
113/2017 i 95/2018 – u daljem tekstu: Zakon);
● Pravilnik o načinu iskazivanja prihoda i
rashoda radi utvrđivanja dobiti koju stalna
poslovna jedinica nerezidentnog obveznika
ostvari na teritoriji Republike Srbije („Sl.
glasnik RS”, br. 41/2015 – u daljem tekstu: Pra-
vilnik);
● Pravilnik o sadržaju poreske prijave za ob-
račun poreza na dobit pravnih lica („Sl. gla-
snik RS”, br. 30/2015 i 101/2016 i 44/2018 – drugi
propis – u daljem tekstu: Pravilnik o poreskoj
prijavi PDP);
● Pravilnik o transfernim cenama i meto-
dama koje se po principu „van dohvata ruke”
primenjuju kod utvrđivanja cene transakcija
među povezanim licima („Sl. glasnik RS”, br.
61/2013 i 8/2014 – u daljem tekstu: Pravilnik o
transfernim cenama).
Sastavljanje obrasca PBPJ
Stalna poslovna jedinica nerezidentnog
obveznika koja obavlja delatnost na teritori-
ji Srbije, a ne vodi poslovne knjige u skladu sa
propisima iz oblasti računovodstva, poreski
bilans sastavlja na obrascu PBPJ, a poresku pri-
javu na obrascu PDP.
Pravilnikom je propisan obrazac PBPJ, u
kome ovi obveznici utvrđuju oporezivu dobit.
Pošto ne vode poslovne knjige u skladu sa propi-
sima kojima se uređuje računovodstvo, dužni su
da u stalnoj poslovnoj jedinici vode evidenciju
koja obuhvata sve podatke o prihodima i rasho-
dima, kao i druge podatke od značaja za utvrđi-
vanje dobiti koju ta poslovna jedinica ostvaruje
poslovanjem na teritoriji Republike Srbije.
Oporeziva dobit – osnovica poreza na dobit
stalne poslovne jedinice – obračunava se tako
što se u obrascu PBPJ iskazuju odgovarajući pri-
hodi i rashodi za 2018. godinu, koji se dobijaju
iz urednih i verodostojnih isprava o poslovnim
promenama, kao i na osnovu evidencija, specifi-
kacija i izveštaja, a naročito na osnovu: izvoda
banke o stanju i promenama na dinarskom i de-
viznom računu u banci, blagajničkih izveštaja
o svim uplatama i isplatama izvršenim preko
blagajne, obračuna zarada zaposlenih u stalnoj
poslovnoj jedinici, obračuna poreza, doprinosa
i drugih javnih prihoda, izveštaja o radu i osta-
le dokumentacije i evidencije.
Red.
br. Pozicija Upisuje se iznos:
1. Prihodi stalne poslovne jedinice prihoda ostvarenih poslovanjem stalne poslovne jedinice na
teritoriji Republike Srbije
2. Doznačena sredstva doznačenih sredstava koja stalna poslovna jedinica dobija od
centrale nerezidentnog obveznika u čijem je sastavu
3. Iznos rashoda utvrđenih po osnovu
transakcija po transfernim cenama
rashoda utvrđenih po osnovu transakcija po transfernim
cenama koje je stalna poslovna jedinica dužna da prikaže
na osnovu člana 60. stav 10. Zakona, a u skladu sa članom 59. i
članom 60. stav 1. Zakona
4. Iznos rashoda utvrđenih po osnovu
transakcija po transfernim cenama za koje
se podnosi izveštaj u skraćenom obliku
rashoda utvrđenih po osnovu transakcija po transfernim
cenama za koje se, saglasno Pravilniku o transfernim cenama,
podnosi izveštaj u skraćenom obliku
5. Iznos prihoda utvrđenih po osnovu
transakcija po transfernim cenama
prihoda utvrđenih po osnovu transakcija po transfernim
cenama koje je stalna poslovna jedinica dužna da prikaže
na osnovu člana 60. stav 10. Zakona, a u skladu sa članom 59. i
članom 60. stav 1. Zakona
6. Iznos prihoda utvrđenih po osnovu
transakcija po transfernim cenama za koje
se podnosi izveštaj u skraćenom obliku
prihoda utvrđenih po osnovu transakcija po transfernim
cenama za koje se, saglasno Pravilniku o transfernim cenama,
podnosi izveštaj u skraćenom obliku
132 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZI
Uz obrazac PBPJ, stalna poslovna jedinica
dostavlja evidencije, specifikacije, izvešta-
je i druge podatke značajne za utvrđivanje dobi-
ti koju stalna poslovna jedinica ostvaruje po-
slovanjem na teritoriji Republike Srbije.
Sastavljanje poreskog bilansa na
obrascu PB 1
Na poslovanje ogranka i drugih organizacio-
nih delova stranih pravnih lica sa sedištem u
inostranstvu, koji obavljaju delatnost u Srbiji,
primenjuje se Zakon o računovodstvu, kao i Pra-
vilnik o sadržini i formi obrazaca finansij-
skih izveštaja za privredna društva, zadruge
i preduzetnike („Sl. glasnik RS”, br. 95/2014 i
144/2014).
U Poreskom bilansu obveznika poreza na
dobit pravnih lica za period od 1. 1. do 31. 12.
2018. godine ogranak nerezidentnog obvezni-
ka koji obavlja privrednu delatnost u Srbiji
iskazuje prihode i rashode i druge podatke,
u skladu sa Zakonom, na osnovu kojih utvrđuje
oporezivu dobit na način koji je detaljno obja-
šnjen u broju 2/2019 ovog časopisa.
Sastavljanje i podnošenje poreske
prijave – obrasca PDP
Obrazac PDP sastoji se iz 11 delova:
1. Podaci o prijavi,
2. Podaci o obvezniku,
3. Podaci o delatnosti,
4. Podaci o proceni poslovnog rezultata i utvr-
đivanje visine akontacije,
5. Podaci od značaja za utvrđivanje poreske oba-
veze,
5A. Podaci od značaja za utvrđivanje poreske
obaveze za nedobitne organizacije,
6. Podaci od značaja za utvrđivanje visine akon-
tacije,
7. Podaci o poreskom konsolidovanju,
8. Podaci o likvidaciji,
9. Podaci o stečaju,
10. Podaci o statusnim promenama,
11. Napomena poreskog obveznika/punomoćnika/
zastupnika.
Strana poslovna jedinica popunjava delove
od 1 do 5 i deo 6.
Iznosi se upisuju u dinarima, bez decimala.
U obrazac se unose i pojedini podaci iz odgo-
varajućih obrazaca:
● PBPJ – Poreski bilans poslovne jedinice ili
PB 1;
● OA – Obračun amortizacije;
Red.
br. Pozicija Upisuje se iznos:
7. Zbir konačnih korekcija (rashoda
i prihoda) po osnovu transakcija sa
povezanim licima, utvrđen u zaključku
dokumentacije o transfernim cenama
konačnih korekcija transfernih cena, koji se utvrđuje u
zaključku dokumentacije o transfernim cenama na način
propisan odredbom člana 31. Pravilnika o transfernim
cenama
9. Zarade zaposlenih u stalnoj poslovnoj
jedinici
zarade zaposlenih u stalnoj poslovnoj jedinici
10. Rashodi po osnovu zakupljenog poslovnog
prostora
rashoda po osnovu zakupa poslovnog prostora, struje, vode,
telefona i drugih rashoda po osnovu zakupa poslovnog
prostora
11. Ostali rashodi stalne poslovne jedinice rashoda po osnovu ostalih dokumentovanih troškova koji
su nastali u svrhu obavljanja poslovnih aktivnosti stalne
poslovne jedinice, a koji, u skladu sa Zakonom, mogu biti
priznati
12. Rashodi po osnovu kamata i pripadajućih
troškova za zajam
rashoda po osnovu kamata i pripadajućih troškova za zajam
odobren stalnoj poslovnoj jedinici od njene nerezidentne
centrale, koji se ne priznaju u poreskom bilansu u skladu sa
članom 20. stav 1. Zakona
13. Rashodi po osnovu naknada za autorska i
srodna prava i prava industrijske svojine
rashoda po osnovu naknada za autorska i srodna prava i prava
industrijske svojine, koje stalna poslovna jedinica isplaćuje
svojoj nerezidentnoj centrali, pri čemu se ne priznaju u
poreskom bilansu u skladu sa članom 20. stav 2. Zakona
MART 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 133
POREZI
● OA/I – Obračun amortizacije nepokretnosti;
● OA/N – Obračun amortizacije nematerijalnih
sredstava;
1. Podaci o prijavi
1.1 Vrsta prijave
U polje „Oznaka vrste” upisuje se 1 ako prijavu
podnosi poreski obveznik iz čl. 1. i 5. Zakona
(privredno društvo, odnosno preduzeće, od-
nosno drugo pravno lice koje je osnovano radi
obavljanja delatnosti u cilju sticanja dobiti, za-
druga, nedobitna organizacija i stalna poslovna
jedinica nerezidentnog obveznika koja obavlja
delatnost na teritoriji Republike Srbije), za
utvrđivanje konačne obaveze poreza na dobit
pravnih lica, kao i za utvrđivanje akontacije
za naredni poreski period.
U polje „Oznaka vrste” upisuje se 6 ako ob-
veznik ima odobreno poresko konsolidovanje,
a prijavu podnosi matično ili zavisno pravno
lice iz grupe povezanih lica za obavezu poreza
utvrđenu srazmerno oporezivoj dobiti iz poje-
dinačnog poreskog bilansa.
Ostale oznake su:
Vrsta prijave Oznaka
Poreska prijava za konačnu obavezu 1
Poreska prijava prilikom otpočinjanja
obavljanja delatnosti u toku godine 2
Poreska prijava za konačnu obavezu u toku
poreskog perioda 3
Poreska prijava za izmenu mesečnih
akontacija u toku godine 4
Poreska prijava po nalazu kontrole 5
Poreska prijava po konsolidovanom
poreskom bilansu 6
Polje „1.1a Osnov” popunjava se ako je u polje
1.1 Vrsta prijave uneta oznaka 3 – Poreska prijava
za konačnu obavezu u toku poreskog perioda, i to
unosom jedne od sledećih oznaka:
● prestanak obavljanja delatnosti u toku pore-
skog perioda: 10;
● statusna promena: 20;
● promena poreskog perioda na osnovu sagla-
snosti ministra finansija, odnosno guvernera
NBS: 30;
● otvaranje postupka likvidacije: 41;
● okončanje postupka likvidacije: 42;
● prenošenje postupka likvidacije u narednu
godinu: 43;
● otvaranje postupka stečaja: 51;
● donošenje odluke o nastavljanju stečajnog po-
stupka bankrotstvom: 52;
● prenošenje postupka stečaja u narednu godinu
ili naredni poreski period: 53;
● zaključenje postupka stečaja bankrotstvom: 54;
● usvajanje plana reorganizacije: 55.
1.2 Poreski period
Unosi se datum početka i završetka poreskog
perioda. Dakle 01. 01. 2018 – 31. 12. 2018. za obve-
znika koji je poslovao celu godinu, a kod novo-
osnovanih pravnih lica unose se podaci: „dan
osnivanja” – 31. 12. 2018.
1.3 Izmena prijave/akontacije
Prilikom podnošenja poreske prijave za
konačnu obavezu za 2018. godinu ovo polje se ne
popunjava.
U polja se unose odgovarajuće oznake samo u
slučaju podnošenja izmenjene poreske prijave,
i to:
1 – za izmenjenu prijavu koja se podnosi u skladu
sa članom 40. ZPPPA-a;
2 – za izmenjenu prijavu po nalogu kontrole, koja
se ne smatra izmenjenom prijavom u smislu člana
40. ZPPPA-a;
3 – za prijavu u slučaju izmene akontacije u skla-
du sa članom 68. Zakona;
9 – za storno prijavu koju podnosi nadležni po-
reski organ na osnovu donetog rešenja u slučaju
prestanka razloga za podnošenje prijave koja je
predmet storniranja, kada se ista stornira u
potpunosti.
Pod rednim brojem 1.3a Identifikacioni
broj prijave unosi se broj prijave koja se menja u
skladu sa članom 40. Zakona, odnosno po nalogu
kontrole, broj prijave koja se stornira, odnosno
broj prijave kojom je utvrđena visina akontacije
koja se menja.
1.4 Osnov rešenja
Ovo polje popunjava se samo ako se poreska
prijava ili izmenjena poreska prijava podnosi
po nalogu kontrole i to u postupku po žalbi na
rešenje.
Prilikom podnošenja poreske prijave za
konačnu obavezu za 2018. godinu ovo polje se ne
popunjava.
134 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZI
1.5 Broj rešenja
Ovde se unosi broj rešenja nadležnog pore-
skog organa kojim je naloženo podnošenje PDP,
odnosno podnošenje izmenjene PDP, u slučaju
kada je u polju 1.1 Vrsta prijave navedena ozna-
ka (5) – prijava po nalazu kontrole ili kada je
u polju 1.3. Izmena prijave navedena oznaka (2)
– izmenjena poreska prijava PDP po nalazu kon-
trole. Ovo polje popunjava isključivo poreski
inspektor.
Prilikom podnošenja poreske prijave za
konačnu obavezu za 2018. godinu ovo polje se ne
popunjava.
2. Podaci o obvezniku
Podaci iz polja 2.1, 2.2, 2.3, 2.4, 2.5, 2.6 i 2.7
obavezni su. Ukoliko se ne navede ili pogre-
šno navede bilo koji od njih, podneta poreska
prijava smatra se formalno neispravnom, tj.
netačnom.
2.1 Poreski identifikacioni broj (PIB)
Unosi se PIB obveznika.
2.2 Tip obveznika
Unosi se oznaka tipa obveznika u zavisnosti
od poreskog bilansa koji podnosi kao prilog uz
prijavu. Unosom odgovarajuće oznake tipa obve-
znika omogućava se unošenje podataka u priloge
iz člana 2. stav 3. Pravilnika o poreskom bilan-
su (PB 1, PK, PK 1, OK, SU, SU 2, Aneks obrasca PB1,
Aneks 1 obrasca PB1…).
2 – za stalnu poslovnu jedinicu koja podnosi pore-
ski bilans na obrascu PB 1 unosom oznake 2 u polje
2.2 obezbediće se unos podataka u obrazac PB 1.
3 – za stalnu poslovnu jedinicu koja podnosi pore-
ski bilans na obrascu PBPJ unosom oznake 3 u polje
2.2 obezbediće se unos podataka u obrazac PBPJ.
2.2a MPL
Unosi se oznaka matičnog, odnosno zavisnog
pravnog lica iz grupe povezanih pravnih lica
kojima je odobreno poresko konsolidovanje (u
daljem tekstu: MPL), i to:
1 – za obveznika matično pravno lice,
0 – za zavisno pravno lice.
2.3 Matični broj
Unosi se matični broj obveznika.
2.4 Naziv
Unosi se naziv obveznika.
2.5 Adresa
Unosi se adresa obveznika.
2.6 Telefon kontakt osobe
Unosi se telefon kontakt osobe obveznika.
2.7 Elektronska adresa (imejl)
Unosi se elektronska adresa obveznika na
koju se dostavljaju obaveštenja o prijavama.
3. Podaci o delatnosti
Podaci iz polja 3.1 i 3.2 su obavezni. Ukoliko
se ne navede ili pogrešno navede bilo koji od
njih, podneta poreska prijava smatra se for-
malno neispravnom, tj. netačnom.
3.1 Pretežna delatnost upisana u Registar
Agencije za privredne registre
Unosi se šifra pretežne delatnosti.
3.2 Delatnost na osnovu koje je u obračun-
skom periodu ostvareno najveće učešće u
ukupnom prihodu
Unosi se šifra delatnosti na osnovu koje je u
obračunskom periodu ostvareno najveće učešće
u ukupnom prihodu.
Nakon popunjavanja 1, 2. i 3. dela poreske
prijave PDP, poreski obveznik, u zavisnosti
od oznake upisane u polje 1.1 – Vrsta prijave,
kao i oznake upisane u polje 2.2 – Tip obvezni-
ka, dobija mogućnost izbora odgovarajućeg po-
reskog bilansa i isti popunjava.
Po okončanju unosa podataka u odgovarajući
obrazac poreskog bilansa, poreski obveznik
prelazi na unos podataka u priloge.
Po popunjavanju podataka u prilozima koji
se podnose uz poreski bilans, poreski obve-
znik nastavlja sa unosom ostalih podataka u
PDP obrazac.
4. Podaci o proceni poslovnog
rezultata i utvrđivanje visine
akontacije
Unose se podaci o proceni poslovnog rezul-
tata i visina utvrđene akontacije obveznika iz
MART 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 135
POREZI
člana 1. st. 1. i 2. Zakona i člana 5. Zakona, koji je
otpočeo obavljanje delatnosti.
4.1 Procenjeni prihodi za poreski period – uno-
si se iznos procenjenih prihoda.
4.2 Procenjeni rashodi za poreski period – uno-
si se iznos procenjenih rashoda.
4.3 Procenjena dobit – unosi se iznos procenje-
ne dobiti utvrđen kao razlika između iznosa sa
rednog broja 4.1 i iznosa sa rednog broja 4.2. Ako
je iznos iskazan pod ovim rednim brojem negati-
van, upisuje se sa predznakom „minus”.
4.4 Poreska stopa – unosi se stopa poreza na do-
bit od 15%
4.5 Obračunata akontacija za period – unosi se
iznos obračunate akontacije za period utvrđen
kao proizvod iznosa sa rednog broja 4.3 i pore-
ske stope iskazane na rednom broju 4.4.
4.6 Mesečni iznos akontacije – iznos obraču-
nate akontacije utvrđen kao količnik iznosa sa
rednog broja 4.5 i broja meseci poslovanja od po-
četka do kraja poreskog perioda. U broj meseci
za obveznika koji je registrovan do 15. u mesecu
uračunava se i mesec u kom je registrovan, a za
obveznika koji je registrovan od 16. do kraja me-
seca, uračunavanje broja meseci vrši se od pr-
vog narednog meseca u odnosu na mesec u kome je
registrovan.
5. Podaci od značaja za utvrđivanje
poreske obaveze
U ovaj deo unose se podaci koji su od značaja
za utvrđivanje konačne poreske obaveze za pe-
riod za koji se podnosi prijava obveznika tip 2
(za stalnu poslovnu jedinicu koja podnosi obra-
zac PB 1) i obveznika tip 3 (za stalnu poslovnu
jedinicu koja podnosi obrazac PBPJ).
5.1 Poreska osnovica
Unosi se podatak o poreskoj osnovici sa red-
nog broja 65 obrasca PB 1, odnosno dobiti sa red-
nog broja 16 obrasca PBPJ.
5.2 Poreska stopa
Unosi se stopa poreza na dobit od 15%.
5.3 Obračunati porez
Upisuje se iznos obračunatog poreza, koji se
utvrđuje kao proizvod iznosa sa red. br. 5.1 i po-
reske stope sa 5.2: Poreska osnovica×Poreska
stopa.
5.4 Umanjenje obračunatog poreza
Stalna poslovna jedinica ne unosi podatke u
ova polja.
Unosi se ukupan iznos umanjenja obračunatog
poreza po osnovu prava na poreski podsticaj
ili poreski kredit, a utvrđuje se kao zbir iz-
nosa iskazanih na red. br. od 5.4.1 do 5.4.7:
5.4 = 5.4.1 + 5.4.2 + 5.4.3 + 5.4.4 + 5.4.5 + 5.4.6 + 5.4.7
5.5 Obračunati porez po umanjenju
Unosi se iznos obračunatog poreza po umanje-
nju sa rednog broja 5.3 – Obračunati porez.
5.6 Iznos obračunatog poreza po osnovu GPK
– uvećanje obračunatog poreza
Stalna poslovna jedinica ne unosi podatke u
ova polja.
5.7 do 5.9a Utvrđivanje konačne poreske oba-
veze i iznosa za plaćanje poreza
Pod rednim brojem 5.7 Poreska obaveza za
period upisuje se iznos poreske obaveze za po-
reski period kao zbir iznosa sa rednog broja 5.5
– Obračunati porez po umanjenju.
Pod rednim brojem 5.8 Uplaćene akontacije
poreza upisuje se iznos uplaćenih akontacija za
poreski period.
Pod rednim brojem 5.9 Iznos za uplatu/pret-
plata automatski se učitava iznos poreza za
uplatu kao pozitivna razlika između iznosa sa
rednog broja 5.7 – Poreska obaveza za period i
5.8 – Uplaćene akontacije poreza, odnosno iznos
preplate, kao negativna razlika iznosa sa ovih
rednih brojeva, pojaviće se sa predznakom „mi-
nus”.
Obveznik koji želi povraćaj više plaćenog
poreza na dobit mora da podnese zahtev za po-
vraćaj u pisanoj formi, a ukoliko želi da taj
iznos koristi za plaćanje budućih akontacija,
treba o tome da izvesti Poresku upravu.
Pod rednim brojem 5.9a Iznos obračunate ka-
mate unosi se iznos obračunate kamate u slučaju
kada obveznik:
● ne podnese prijavu u Zakonom propisanom
roku;
136 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZI
● podnese izmenjenu prijavu u skladu sa članom
40. ZPPPA-a, a ima osnov i za obračun kamate
po istoj (u tom slučaju u polje 1.3 Izmena prijave
ovog obrasca uneta je oznaka 1);
● podnese prijavu po nalogu kontrole, odnosno
izmenjenu prijavu po nalogu kontrole.
5A Podaci od značaja za utvrđivanje
poreske obaveze za nedobitne
organizacije
U ovaj deo podatke unose obveznici tipa 4, 5,
6 i 7.
Stalna poslovna jedinica ne unosi podatke u
ova polja.
6. Podaci od značaja za utvrđivanje
visine akontacije
Većina podataka učitava se automatski.
Unos je omogućen u polja koja se odnose na uma-
njenje obračunatog poreza.
Podaci se automatski učitavaju u polja:
6.1 Ostatak dobiti – iznos ostatka oporezive do-
biti sa rednog broja 58 PB 1, odnosno dobiti sa
rednog broja 16 obrasca PBPJ.
6.2 Poreska stopa poreza na dobit od 15%.
6.3 Obračunati porez, koji se utvrđuje kao proi-
zvod iznosa sa rednog broja 6.1 i 6.2, ako je veći
od nula.
6.4 Umanjenje obračunatog poreza po osnovu
prava na poreski podsticaj ili poreski kredit
– stalna poslovna jedinica ne unosi podatke u
ova polja.
6.5 Ukupan iznos akontacije – upisuje se iznos sa
rednog broja 6.3.
6.6 Mesečni iznos akontacije, koji se utvrđuje
kao količnik ukupnog iznosa akontacije sa red-
nog broja 6.5 i broja meseci poreskog perioda za
koji se podnosi poreska prijava.
Novoosnovano pravno lice koje je otpočelo
sa obavljanjem delatnosti tokom 2018. godine,
utvrđen iznos deli sa brojem meseci za koji
i sastavlja poreski bilans, pri čemu se broj
meseci kojim se deli obračunat porez za 2018.
godinu utvrđuje u skladu sa članom 64. stav 2.
Zakona.
Deo 7. Podaci o poreskom konsolidovanju,
deo 8. Podaci o likvidaciji, deo 9. Podaci o
stečaju i deo 10. Podaci o statusnim promenama
– ne popunjavaju se.
U obrazac PDP – deo 11. Napomena poreskog
obveznika/punomoćnika/zastupnika – unosi se
napomena obveznika vezana za podnošenje pri-
jave, kao i podaci o punomoćniku/zastupniku
stalne poslovne jedinice nerezidentnog obve-
znika (PIB/JMBG, naziv/ime, prezime, adresa,
elektronska adresa).
Zaključak
Smisao koncepta strane poslovne jedinice
jeste u utvrđivanju prava jedne države da opo-
rezuje dobit preduzeća druge države ostvare-
nu obavljanjem delatnosti na njenoj teritoriji.
Ogranku stranog pravnog lica u pogledu delat-
nosti Zakonom o privrednim društvima daje se
određeni privredni identitet, ali to ne znači
da ogranak time stiče privredni subjektivitet.
To znači da sve transakcije između ogranka u Sr-
biji i njegove inostrane centrale predstavljaju
transakcije u okviru jednog pravnog lica. S dru-
ge strane, za poreske potrebe ogranak (i drugi
organizacioni oblici inostranih pravnih lica
koji se mogu definisati kao stalna poslovna je-
dinica) poreski se tretira kao odvojeno pravno
lice, iako to nije. PS